Migratie: hoe Giorgia Meloni nu echt haar stempel drukt op Europa

De plenaire vergadering van het Europees Parlement zette gisteren met een ruime meerderheid het licht op groen voor een forse verstrenging van het Europese migratiebeleid. Opvallend daarbij: Giorgia Meloni voerde de forcing en trok ook de christendemocraten over de streep.

‘Dit is een keerpunt in de strijd tegen illegale migratie richting Europa. Zodra deze nieuwe regels van kracht worden, hebben we een concreet perspectief om de migratieproblematiek in Europa op langere termijn écht onder controle te krijgen.’ Het Italiaanse Europarlementslid Alessandro Ciriani (Fratelli d’Italia) schuwde gisteren de grote woorden niet op een inderhaast bijeengeroepen persconferentie in het Europees Parlement (EP) in Straatsburg.

Ciriani maakt deel uit van de conservatieve ECR-fractie (waartoe ook de N-VA behoort) en leunt dicht aan bij de Italiaanse premier Giorgia Meloni. Hij onderstreepte gisteren meermaals dat de bocht in het Europese migratiebeleid in niet geringe mate de verdienste is van de Italiaanse premier. ‘Met onze centrumrechtse fractie zijn we erin geslaagd het beleid van Meloni in Italië nu ook te europeaniseren’, klonk het.

Veilige landen van herkomst

Of het allemaal zo’n vaart zal lopen, zal uiteraard nog moeten blijken, maar het staat wel vast dat de EU-lidstaten voortaan veel sneller zullen kunnen beslissen of asielzoekers zelfs nog maar in aanmerking komen voor een asielprocedure. Is iemand afkomstig uit één van de nu goedgekeurde ‘veilige landen van herkomst’ – onder meer Egypte, Marokko, Tunesië en Kosovo – of uit een kandidaat EU-lidstaat, dan wordt de kans al bijzonder klein.

Volgens de nieuwe regels is het dan immers aan de individuele aanvrager zelf om aan te tonen dat hij of zij een groot risico loopt op vervolging bij terugkeer naar het land van herkomst. Het is aan de Europese Commissie om de situatie in de ‘veilige landen’ op te volgen en de lijst eventueel aan te passen. Een land kan door de Commissie dus ook tijdelijk als onveilig worden bestempeld of definitief van de lijst worden geschrapt. Bovendien zal die Europese lijst met veilige landen ook primeren op nationale lijsten en daarnaast richtinggevend zijn voor nationale rechters die zich over eventuele betwistingen rond asielaanvragen moeten uitspreken.

Persoonlijke band

Het EP zette gisteren ook het licht op groen voor asieldeals met derde landen. Hierdoor kunnen asielaanvragen voortaan dus als het ware uitbesteed en in een ander land behandeld worden. Asielzoekers die in beroep gaan tegen de niet-ontvankelijkheid van hun aanvraag krijgen daarbij ook niet langer automatisch het recht om tijdens de behandeling van hun beroep in de lidstaat te blijven waar zij asiel hebben aangevraagd. Ook dat is een belangrijke doorbraak.

Het internationaal recht schrijft ook niet voor dat er een persoonlijke band moet bestaan tussen een asielaanvrager en het land dat als veilig wordt beschouwd. Die band wordt voortaan dus facultatief, waardoor de lidstaten de flexibiliteit krijgen om te bepalen of en hoe zij dat criterium zullen toepassen.

Rechtse meerderheid

Europarlementslid Assita Kanko (N-VA), die het akkoord mee onderhandelde, verheugt zich ook in de vaststelling dat er voor beide voorstellen eindelijk een rechtse meerderheid op de been kon worden gebracht in het Europees Parlement. Ze kregen immers de steun van de christendemocratische EVP, de centrumrechtse ECR én de radicaal-rechtse Patriotten voor Europa.

‘We hebben deze belangrijke stap om een betere controle te krijgen over ons migratiebeleid enkel maar kunnen zetten dankzij een sterke samenwerking tussen de centrumrechtse fracties’, geeft Kanko aan. ‘Dit voorstel is goedgekeurd ondanks de herhaaldelijke sabotagepogingen van linkse partijen. Terwijl sommigen elke vooruitgang willen tegenhouden, kiezen wij voor realisme én menselijkheid.’

Meloni

In de perszaal van het Europees Parlement was er gisteren een opvallend grote Italiaans delegatie aanwezig, en dat is geen toeval. ‘Dit is een deal van het gezond verstand die door Giorgia Meloni op tafel is gelegd en aan Europa is voorgesteld’, klinkt het bij Europarlementslid Alessandro Ciriani. ‘Dit gaat zelfs niet over links of rechts: de linkse regering in Denemarken voert al veel langer een gelijkaardig migratiebeleid. Maar deze stemming toont in mijn ogen nogmaals aan dat Meloni een almaar grotere stempel drukt op de EU, en Europa zo stilaan ook een andere richting uitstuurt.’

Over de vraag of dit nu ook een beslissende stap is in de richting van een goedkeuring van het volledige Europese asiel- en migratiepact binnen enkele maanden, hield Ciriani zich nog enigszins op de vlakte. ‘Dit was een noodzakelijke eerste stap, maar voor onze fractie zijn er in de rest van het Pact zeker nog wat verbeteringen mogelijk. Laat me toch duidelijk zijn: wat we hier vandaag hebben goedgekeurd, is een heuse paradigmashift, nadat het Europese asiel- en migratiebeleid jarenlang verlamd bleef.’