Op joden schieten

Ik was zelden getuige van zoveel lijden en geweld als dat waarvan de Gazanen vandaag slachtoffer zijn; getuige via de media. Ondraaglijk is het, en pijnlijk te beseffen dat gelijkaardige gruwel zich afspeelt op vele plekken in de wereld: gedode en gekwetste mannen, vrouwen en kinderen, honger, geen toegang tot zorg, in een aantal landen zelfs opzettelijke verminkingen, foltering en verkrachting.

In Syrië gebeurde het decennialang. Het gebeurde recent of gebeurt vandaag in onder meer Afghanistan, Burkina Faso, Congo, Haïti, Jemen, Myanmar, Soedan en Zuid-Soedan. Ik laat Oekraïne, een conflict waar we als het ware persoonlijk bij betrokken zijn, nog buiten beschouwing.

Maar waarom zien we de gruwel in Gaza veel meer dan het geweld en het lijden in die andere landen? In Soedan werden in 2023 meer dan 60.000 mensen gedood en 12 miljoen anderen ontheemd, 12 miljoen. Het leidde tot geen enkel protest, geen aula werd bezet, geen bibliotheek bestormd, er was nauwelijks belangstelling.

Verbonden voelen

De wijze waarop de media ons de wereld tonen is uiteraard nooit evenwichtig. Er is doorgaans meer aandacht voor landen waarmee we ons, om welke reden ook, verbonden voelen. Er zijn met andere woorden goede redenen om niet evenwichtig te zijn in hoe de wereld wordt getoond aan de kijkers en lezers. Het lijden van alle mensen is in principe gelijkwaardig, maar niet even belangwekkend.

Wie probeert hulp te mobiliseren bij humanitaire rampen weet dat het lijden dichtbij doorgaans aangrijpender is dan het lijden ver weg, en dat het lijden van vrouwen en vooral kinderen altijd aangrijpender is dan het lijden van mannen. Wie medelijden wil opwekken, toont geen lijdende mannen, maar lijdende kinderen. Zo werken onze emoties nu eenmaal.

Niet de slachtoffers

In het geval van Gaza bekruipt me het akelige, ijzige gevoel dat de belangstelling er niet is ter wille van de slachtoffers, maar ter wille van de daders. Dat in dit geval afkeer van de dader een belangrijkere rol speelt dan medelijden met het slachtoffer.

Om een einde te stellen aan het lijden van de slachtoffers stelt men uitsluitend hoop op het treffen van de dader: boycot, sancties, opzeggen van samenwerking met universiteiten, beëindigen van alle samenwerkingsakkoorden. Een aantal mensen wil per se dat de gruwel ‘genocide’ heet, alsof daarmee één man, één vrouw of één kind wordt gered.

Na de terroristische aanslag van 7 oktober 2023, waarbij 1.200 Israëlische burgers omkwamen en er 250 als gijzelaars werden afgevoerd, kwam er geen vraag om de samenwerking met universiteiten in Gaza stop te zetten of financiële steun af te bouwen. Er kwamen toen geen bezettingen door gemaskerde mannen. Velen ‘begrepen’ zowaar dat die terreur moest geschieden.

Slecht voor Hamas

Nu blijft ook een eenvoudig voorstel van de EU om te bemiddelen achterwege: wapenstilstand en onmiddellijke, ruime toegang van humanitaire hulp voor Gaza onder toezicht van de VN, in ruil voor het vrijlaten van alle gijzelaars en berechten van de organisatoren van de terroristische aanslag van 7 oktober 2023. Een dergelijk akkoord zou slecht zijn voor Hamas, maar het lijden van de Gazanen op korte termijn beëindigen. De drukkingsmiddelen waarover we beschikken, kunnen worden aangewend om Israël te bewegen een dergelijk vergelijk te aanvaarden.

Het optreden van Israël op de Westoever en in Gaza dient te worden veroordeeld. Daarom is het goed het lijden te zien dat het gevolg is van het Israëlische beleid. Toch kan ik me niet ontdoen van de indruk dat de wijze waarop de gruwel in Gaza wordt getoond en de wijze waarop daarop wordt gereageerd, niet bedoeld zijn om de Gazanen te helpen, maar om het antisemitisme aan te zwengelen. Kritiek op het Israëlische beleid ontaardt heel vaak in onverdund antisemitisme, zonder dat daar veel protest tegen komt.

Op joden schieten

Een paar weken geleden verscheen een rapport van de Franse regering over de invloed van de Moslimbroederschap. Volgens dat rapport is die invloed groot in België, onder meer door de aanwezigheid van de Europese instellingen, waarbij de broeders stevig en succesvol lobbyen voor fondsen.

Een van de doelstellingen van de broederschap is het bevorderen van antisemitisme. Het rapport citeert Yusuf Al-Qaradawi, een belangrijke ideoloog en spirituele leider van de organisatie: ‘(…) in de loop van de geschiedenis heeft Allah de joden altijd opgezadeld met mensen die hen moesten straffen voor hun slechtheid (…) de meest recente straf werd toegediend door Hitler (…) hij is er in geslaagd hen eens op hun plaats te zetten (…) het enige wat ik hoop, is dat als ik mijn einde voel naderen, Allah me de gelegenheid zal geven naar het land van de jihad te gaan (…) ik zal dan schieten op de vijanden van Allah, de joden.’

Terwijl Al-Qaradawi op joden wil gaan schieten, wilde Herman Brusselmans ze met een mes te lijf gaan: ‘(…) ik word zo woedend dat ik iedere jood die ik tegenkom een puntig mes los door de keel wil rammen.’ Opvallend was de rechter die oordeelde dat zoiets gerust mag worden geschreven. Columnisten die even willen opvallen, kunnen nu woedend worden en op papier de … (naar believen in te vullen) een mes door de keel rammen.

Rechters kunnen met de wet alle kanten op, maar er valt wel iets te zeggen voor de stelling dat men in de column van Brusselmans geen oproep tot geweld dient te zien. Brusselmans is immers geen geestelijke leider. De kans is klein dat zelfs gestoorde mensen na het lezen over zijn woede het keukenmes ter hand nemen. Dat ligt anders bij Al-Qaradawi en andere spirituele leiders van de Moslimbroeders.

Twee maten, twee gewichten

De uitspraak in de zaak-Brusselmans contrasteert wel pijnlijk met de veroordeling tot zowaar een gevangenisstraf van vier mensen die langs de weg stonden met een spandoek ‘Stop Islamisering’. Misschien koesterden die mensen een onterechte vrees, maar een gevangenisstraf voor misplaatste angst?

Helemaal uit de lucht gegrepen is hun bezorgdheid overigens niet. In het rapport van de Franse regering stelt Chakib Ben Makhlouf, ooit voorzitter van de Council of European Muslims – een organisatie die volgens het rapport onder invloed staat van het broederschap – dat de Europese wetgeving het mogelijk maakt zich voor te doen als goede burgers ‘zonder de aandacht te vestigen (…) op het feit dat we het Westen islamiseren’.

Als het om moslims en joden gaat, wordt met twee maten en twee gewichten gemeten. Niemand heeft daar baat bij. We maken het mogelijk dat een militante, islamitische minderheid, aangestuurd en aangevuurd door de Moslimbroederschap, de opname van moslims in onze samenleving bemoeilijkt en het antisemitisme aanwakkert.

Integratie verhinderen

Het is opvallend hoezeer de strategie van de Moslimbroeders steeds door extreemlinks, maar ook delen van gematigd links, werd overgenomen. Integreren, laat staan assimileren van de moslims in Europa mocht niet van de broederschap. Vanaf de jaren 50 stuurde zij kaders naar Europese landen om dat te verhinderen.

En kijk, extreemlinks en links gingen pleiten tégen integratie en vóór multiculturaliteit. Om kritiek af te wenden, lanceerde de Moslimsbroederschap het begrip ‘islamofobie’. Een handige zet, want de opname van moslims loopt niet gemakkelijk en er is zeker stereotypering en discriminatie, maar het begrip islamofobie maakte het mogelijk elke kritiek weg te zetten als een vorm van racisme. De Moslimsbroeders moesten maar even met de vingers knippen en (extreem)links en Groen waren meteen op dreef om bij elke kritiek, elke door de Moslimsbroeders ongewenste aanzet tot debat, de rode kaart van de islamofobie te trekken.

Uiteraard liet Unia zich daarbij niet onbetuigd. Het bevorderde de verspreiding van het begrip ‘cultureel racisme’. Kritiek op bepaalde praktijken van moslims kon daarmee meteen worden weggezet als racisme. De stelling dat een bepaalde beleving van de islam sociaaleconomisch negatief uitpakt voor de landen waar die geldt en voor de mensen hier die zich daarnaar schikken, is cultuurkritiek en volgens Unia daarom racisme. Het is nauwelijks te geloven dat dergelijke onzin werd aanvaard en daarenboven gesubsidieerd.

Hoe is het mogelijk dat een land op die manier de weg kwijtgeraakt? Om de door de broederschap gevolgde strategie van islamisering te verbergen, werd kritiek erop – stop islamisering – gestraft en gingen (extreem)links en Groen ijveren om het gebruik van het woord ‘omvolking’ te stigmatiseren.

Massamigratie: een moeilijke zaak

Er is een niet-aflatend en onrustwekkend parallellisme tussen de strategie van de Moslimbroederschap en de wijze waarop extreemlinks, links en Groen het probleem van de opname van de moslims en de islam in onze samenleving hebben benaderd en bemoeilijkt.

Het absorptievermogen voor nieuwkomers is eindig in elke gemeenschap, zeker als de migranten een ander geloof belijden en dat geloof in vele gevallen niet alleen op een orthodoxe, maar ook letterlijke, traditionalistische wijze beleven. Een aantal van de spanningen die daaruit voortvloeien, zijn er echter niet omdat mensen het moeilijk vinden samen te leven, maar omdat relatief kleine, fanatieke groepen die over veel financiële middelen beschikken en kunnen rekenen op de medeplichtigheid van een aantal politieke partijen, ze systematisch aanwakkeren.

Dat is wat we nu ook weer zien in de reacties op Gaza. Voor het optreden van Israël is er geen verantwoording, laat dat duidelijk zijn, en voor het lijden van de Gazanen zijn er geen woorden meer. Mannen, vrouwen en kinderen worden moedwillig uitgehongerd. Dat neemt niet weg dat we de moed moeten hebben om aan te klagen dat hun lijden in verschillende Europese landen en ook in ons land doelbewust, door mensen met een keffiyeh om het hoofd en zwaaiend met de Palestijnse vlag, wordt uitgebuit om het monster van het antisemitisme te voeden.