Overleven de industrie en de democratie de klimaattransitie?

Het Europese beleid wordt gegijzeld door klimaatpolitiek die niet in vraag gesteld mag worden. Op termijn zal dat een tegenreactie uitlokken vergelijkbaar met wat in de VS met Trump is gebeurd.

Mag ik u een boek aanraden? Hillbilly Blues, de Nederlandse vertaling van het boek van JD Vance over zijn jeugd als deplorable in de VS. Vergeten inwoners, werkloze arbeiders die opgesloten zitten in zichzelf en in het systeem. De fabrieken waar ze vroeger werkten staan nu in Azië en uitzichtloze werkloosheid in de rust belt is hun lot. Tenzij je eruit kan ontsnappen, zoals Vance.

Economie of klimaat?

De vraag is of die steden vol kansloze werklozen en hun kinderen ook een doembeeld zijn voor Europa. Wat schiet er van Antwerpen en omgeving over als de chemische en andere energie-intensieve bedrijven er wegtrekken?

Eerst kwamen de regeltjes voor bedrijven. Dan kwam de verplichting om dikke rapporten over de opvolging van die regels te schrijven – met een leger consultants en ambtenaren die dat mogelijk maken en controleren. Dat joeg veel bedrijven op kosten. Dan kwamen de klimaat- en duurzaamheidsmaatregelen. De droom om volledig klimaatneutraal te worden, werd wet. Met alle gevolgen van dien voor de prijs van de energie.

Gij zult betalen

Ze sloten de kerncentrales, moedigden iedereen aan zonnepanelen te plaatsen en plantten overal windmolens met subsidies. Om dan tot de conclusie te komen dat het elektriciteitsnet dat niet aankan en er miljardeninvesteringen nodig zijn. Waardoor energie nog duurder wordt. Zelfs als je die zelf opwekt.

Ook al wordt de bijdrage tot de wereldwijde CO2-uitstoot van Europa tussen de 8 en de 6 procent geschat, die uitstoot op nul brengen lijkt het enige wat ons kan redden. Zonder discussie. Ook zonder vragen naar de kostprijs. De eerste makkelijkste stappen hebben ons al miljarden gekost. Is de investering in de volgende, veel duurdere, stappen verantwoord afgewogen tegenover de winst? Een vraag die niemand zich stelt.

Klimaatneutraal

Het beleid stoomt dus door naar klimaatneutraliteit. Koste wat het kost. Ook al trekt de industrie aan de alarmbel en is haar discours in korte tijd verscherpt tot een ernstige waarschuwing. Overleeft onze industrie de klimaattransitie?

De reactie van de overheid is meer overheid. Dure kosten voor elektriciteit worden door de Vlaamse regering verhaald op de gasverbuikers. Belastingen en taksen op fossiele brandstoffen moeten dienen om die kosten te compenseren voor wie door die taksen in de financiële problemen komt. Mits aftrek van kosten voor ambtenaren en consultants om dat in goede banen te leiden.

Degrowth!

Dus jagen we met het huidige beleid de industrie weg en zetten de arbeiders op werkloosheid. Anderen noemen dat degrowth en zien er een zege voor het klimaat in. Als het geld van de overheid op is, laten we de werkloze arbeiders aan hun lot over. Ook de middenklasse ervaart dan een financiële vrije val. Terwijl de happy few met hun elektrische auto naar hun klimaatneutrale woning rijden.

We offeren onze industrie, onderzoek en ontwikkeling en eigen veiligheidsinfrastructuur op voor het klimaat. Natuurlijk moeten we alles zo natuurvriendelijk doen. Maar dat lijkt nu het enige criterium geworden om alles, echt alles, aan te toetsen.

Reactie

Dat nieuwe Emissions Trading System (ETS2) zou weleens de laatste dominosteen kunnen zijn. Als de N-VA en deze regering echt inzitten met de welvaart en de toekomst van de Vlamingen, dan wordt het tijd om het klimaatbeleid bij te sturen. Laat u en ons niet gijzelen door een luidruchtige groep die een enge klimaatvisie als enige maatstaf gebruikt. Er ontstaat met onvrede over de gevolgen van migratie, onveiligheid en stijging van de levenskost. Een giftige cocktail die leidt naar een extreme reactie die ook ten koste van goed beleid kan gaan.