fbpx


Buitenland, Politiek
AfD

Politiek Duitsland houdt adem in voor zondag

Deelstaatverkiezingen zijn een test voor de CDU



Het aftellen naar de Bondsdagverkiezingen (op 26 september) is begonnen. Het einde van het Merkel-tijdperk is in zicht. Ook dat van de christendemocratie als dominerende kracht, van de ‘schwarze Republik’ (naar zwart als de partijkleur van de CDU en haar Beierse zusterpartij CSU)? Eerst komt er nog een test. Aanstaande zondag, 6 juni, vinden er verkiezingen plaats in de Oost-Duitse deelstaat Saksen-Anhalt. De huidige regeringscoalitie bestaat uit de CDU (met minister-president Reiner Haseloff), de sociaaldemocraten van de SPD en de…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Het aftellen naar de Bondsdagverkiezingen (op 26 september) is begonnen. Het einde van het Merkel-tijdperk is in zicht. Ook dat van de christendemocratie als dominerende kracht, van de ‘schwarze Republik’ (naar zwart als de partijkleur van de CDU en haar Beierse zusterpartij CSU)? Eerst komt er nog een test. Aanstaande zondag, 6 juni, vinden er verkiezingen plaats in de Oost-Duitse deelstaat Saksen-Anhalt. De huidige regeringscoalitie bestaat uit de CDU (met minister-president Reiner Haseloff), de sociaaldemocraten van de SPD en de Grüne. Enkele maanden geleden dreigde een regeringscrisis in Magdeburg, de hoofdstad van Saksen-Anhalt, zware repercussies te hebben voor de Grote Coalitie (zwart-rood) in Berlijn (zie artikel 8 december 2020).

Ergernis

Ook nu weer kijkt politiek Duitsland met ingehouden adem naar deze deelstaat. Hoe brengen de christendemocraten het ervan af? Kan de regionale CDU de (op federaal vlak aangetaste) positie van de ‘Union’, het christendemocratische kartel van CDU en CSU, enigszins opkrikken en de christendemocraten weer hoop geven? Welke invloed zal de figuur van Armin Laschet, de nieuwe voorzitter en kandidaat-kanselier van de CDU, op de kiezers in Saksen-Anhalt hebben?

Had de CDU misschien niet beter de forsere Markus Söder (CSU) als kandidaat-kanselier naar voren geschoven om de rechts-nationalistische Alternative für Deutschland (AfD) de wind uit de zeilen te halen? Want die scoort in de opiniepeilingen goed met 24% en daagt zelfverzekerd de regerende CDU uit. Een van de redenen van die populariteit van de AfD is wat Haseloff in een interview met Welt am Sonntag (30 mei 2021) de ‘Verärgerung’ van de burgers noemt: het geërgerd-zijn over de aanpak van de pandemie en de onoverzichtelijkheid van de coronamaatregelen.

‘Gebalde frustratie’

Daarom pleit de minister-president zelfs voor ‘medizinisch-pharmazeutische Autarkie’, zelfbedruiping om niet afhankelijk te zijn van Azië. Maar de ergernis is daarmee nog niet onmiddellijk van de baan. Haseloff zegt dat de AfD ‘de gebalde frustratie’ inzamelt. Terwijl de traditionele partijen de kiezers van die oppositiepartij wegzetten als ‘dom’ of ‘laagopgeleid’ — Hillary Clinton zou ze ‘deplorables’ noemen —, denkt Haseloff dat het succes van AfD ook te maken heeft met een zekere ‘Hybris auf der linken Seite des politischen Spektrums’ (‘hoogmoed bij de linkerzijde van het politieke spectrum’).

Links, zegt hij, is bezig met thema’s en problemen die de mensen niet bezig houden en hen eerder op de zenuwen werken. Concreet: ‘De linkse identiteitspolitiek en de cancel culture nemen intussen irrationele trekjes aan.’ En hoe meer links die thema’s als het ware als een missionaris (‘missionarisch’) erdoor wil drukken — terwijl het andere thema’s met een taboe belaadt —, des te heviger valt de tegenreactie uit en stemmen burgers voor radicale partijen als de AfD .

Afgebrand

Ook Sahra Wagenknecht, toppolitica van de linksradicale partij Die Linke, heeft die analyse gemaakt, onder meer in haar recent verschenen boek Die Selbstgerechten (De zelfingenomen personen). Vele linksen zijn meer bezig met lifestyle issues en cancel culture dan met de noden en zorgen van de gewone mensen. ‘Schiet niet op de boodschapper!’, zou de houding bij de linkerzijde moeten luiden. Maar in plaats daarvan worden doordenkers als Wagenknecht afgebrand binnen de eigen partij.

Noch Haseloff noch Wagenknecht is gediend met het succes van de AfD — Haseloff: ‘Als Partner kommt die AfD für die CDU in Sachsen-Anhalt nicht infrage’ —, maar beide proberen blijkbaar te begrijpen waarom vele ‘gewone’ mensen er hun stem aan geven. Begrijpen is niet goedkeuren. Maar het kan misschien wel het begin vormen van een oplossing voor de polarisering in de maatschappij.

Dit artikel verscheen eerder op www.knack.be

[ARForms id=103]

Dirk Rochtus

Dirk Rochtus is hoofddocent internationale politiek en Duitse geschiedenis.