PVV naar oppositie in Nederland

Zal Geert Wilders (PVV) winnen of verliezen door de regering te doen vallen? De nieuwe verkiezingen zijn pas voor de herfst: zullen de kiezers hem dan nog straffen voor de val van de regering? Bovendien zal migratie zeker een thema zijn bij die verkiezingen. En een campagne van allen tegen één zal de PVV geen electorale windeieren leggen. Maar Wilders is 63 jaar oud en er is geen dauphin om hem op te volgen. Dat zou wel eens het grootste probleem voor de partij kunnen zijn.

Het lijkt erop dat de PVV geen deel zal uitmaken van een volgend Nederlands kabinet. De andere partijen zullen alles doen om dat te vermijden. Het lijkt dus een strijd te worden tussen de VVD en de PvdA/GroenLinks om in ‘pole position’ te komen voor het Catshuis.

Frans Timmermans heeft het probleem dat hij van buitenaf in de regering moet inbreken. De VVD zit er wel al in, samen met de BBB (Boer Burger Beweging) en het NSC (Nieuw Sociaal Contract). Bovendien moet het fusiecongres van de groenen en de sociaaldemocraten nog plaatsvinden. De huidige politieke situatie kan die linkse fusie wel vergemakkelijken.

De kans is ook groot dat de christendemocratische CDA fors meer zal halen dan de huidige 5 zetels op 150 in de Tweede Kamer. Deze partij heeft meer gemeen met de VVD dan de linkse fusiepartij dat heeft. Maar ook die drie samen zullen waarschijnlijk niet aan een parlementaire meerderheid geraken. De vraag is dan: wie nemen ze er nog bij?

Rob Jetten en zijn links-liberalen van D66 (9 zetels op 150) staan niet bepaald op winst in de peilingen. Het is ook maar de vraag of die vier partijen zullen volstaan voor een meerderheid van minstens 76 zetels in de Tweede Kamer. Bovendien zullen de VVD en het CDA deze politieke constructie te links vinden. Dan maar een beroep doen op de vele kleine partijen?

Kunnen kleintjes helpen?

Timmermans, Jetten en Jesse Klaver willen niet regeren met Thierry Baudet, JA21, de SGP (Staatkundig Gereformeerde Partij) en de BBB. Omgekeerd zullen Dilan Yesilgöz (VVD) en Henri Bontenbal (CDA) vragen hebben bij een mogelijke deelname van de SP, de PDD, Denk, Volt, enzovoort. Met al die veto’s verkleint de visvijver om aan een meerderheid te geraken.

Ook als de kern van de volgende regering de linkse fusiepartij, het CDA en de VVD wordt, blijft het moeilijk. Die partijen zijn het allesbehalve eens over de aanpak van het klimaat, energie, defensie, veiligheid, begroting, fiscaliteit, huisvesting, …

De kans is heel groot dat de onderhandelingen moeilijk en langzaam zullen verlopen. Bovendien moeten er dan nog kleinere partijen bijkomen om aan een werkbare meerderheid te geraken. Dus de ontslagnemende regering-Schoofs zal er nog wel een poosje zitten.

Aankomende verkiezingen

De Nederlandse kiezer mag de volgende jaren verschillende keren naar de stembus. In maart 2027 zijn er Provinciale Statenverkiezingen. Op basis van die uitslag worden de 75 zetels van de Eerste Kamer (de Nederlandse Senaat, red.) opnieuw verdeeld. Een nieuw kabinet zal ook over een meerderheid in de Eerste Kamer moeten beschikken. Dat is in het nabije verleden meer dan eens een probleem geweest.

Maar daarvoor nog, in maart volgend jaar al, zijn er gemeenteraadsverkiezingen. De vraag is of er dan al een nieuw kabinet zal zijn. Aangezien het in de noordelijke Nederlanden schier onmogelijk is om een kabinet te vormen op een periode van zes maanden, lijkt die kans eerder klein.

Conclusie

De PVV zit terug in de oppositie en zal geen rol spelen in de volgende regeringsformatie. Daardoor zijn de CDA, VVD en PvdA/GroenLinks op elkaar aangewezen. Als ze aan genoeg zetels geraken voor een meerderheid…

De verkiezingen dit najaar worden een strijd tussen Yesilgöz en Timmermans: wie rijft het meeste zetels binnen in de strijd om het minister-presidentschap? De twee nieuwste partijen – de BBB en het NSC – gaan geen prettige electorale periode tegemoet. Ze dreigen een voetnoot te worden in de geschiedenisboeken.

Wopke Hoekstra en Mark Rutte zullen er vanuit Brussel het hunne van denken!