Rust in vrede Brussels Hoofdstedelijk Gewest (1989-2025)

Nog eventjes alle cijfers op een rij: elke dag stijgt de Brusselse staatsschuld met 4,3 miljoen euro. Die schuld bedraagt vandaag ongeveer 14,5 miljard euro. Op een begroting van 9 miljard euro. O ja, voor we het vergeten: het Brusselse begrotingstekort loopt tegen eind dit jaar op tot maar liefst 1,5 miljard euro.

Toch onderhandelen zeven politieke partijen vandaag negen maanden na de verkiezingen op hun dooie gemak over de vorming van een soort Brusselse Vivaldiregering. De kans dat die regering potten gaat breken? Dream on. Als die regering er komt, dan zal het heten dat ‘de partijen hun verantwoordelijkheid hebben genomen’. In mensentaal: de alternatieven zijn nog erger. En men zal vijf jaar lang een beetje proberen hervormen, wat geld vragen aan de federale staat en de boel duchtig verder laten vastlopen.

De constructiefout is dan ook politiek: het Brussels Hoofdstedelijk Gewest werkt niet. Vroeger wel. Min of meer. Maar anno 2025? Muurvast. Want de Brusselse Parti Socialiste van vandaag is niet meer de Parti Socialiste van oud-minister-president Charles Picqué. Die man kon nog verantwoordelijkheid nemen. De PS van vandaag zegt: ‘Wij onderhandelen niet met de partij die de Belgische premier levert.’ Terwijl het gewest dat men moet verdedigen failliet is.

Boksen

Er spelen dan ook andere zaken. Dat de PS geen zin heeft om té rechts te regeren, dat valt democratisch gezien nog te begrijpen. Al onmiddellijk na de verkiezingen in juni klonk het bij Brussels PS-kopstuk Ahmed Laaouej et consorts: ‘Brussel heeft overwegend links gestemd.’ Klopt natuurlijk.

Maar Brussel is in 1989 wel een deelstaat geworden met de uitdrukkelijke afspraak dat de regeringsvorming er verloopt volgens een spel van evenwichten. De Nederlandstalige minderheid heeft er verregaande politieke rechten. Je kan er van vinden wat je wil, maar dat was de afspraak. Die Vlaamse minderheid bokste trouwens flink boven haar gewicht: de Vlamingen financieren een groter deel van Brussel dan ze demografisch gezien zouden moeten, bijvoorbeeld door massaal veel geld in het Nederlandstalig onderwijs te pompen.

Warschau

Eigenlijk is de conclusie: als de PS vindt dat die evenwichten niet meer moeten worden gerespecteerd omdat de N-VA vandaag deel kan uitmaken van die regering, dan is de hele Brusselse pacificatieregeling die in 1989 in het leven is geroepen tussen Vlamingen en Franstaligen ‘null and void’. Dan heeft het Brussels Hoofdstedelijk Gewest geen zin meer. Dan zegt de Brusselse PS: ‘Vlaanderen heeft eigenlijk niets meer aan deze stad toe te voegen, laat staan te zeggen.’ We herhalen: de N-VA levert vandaag wel de premier van België.

Het zij zo. 1989 is lang geleden. Het was een andere wereld. De wereld waarin muren vielen en de toekomst één langgerekt liberaal einde van de geschiedenis zou zijn. Die wereld bestaat niet meer. In Polen wrijft men zich trouwens in de handen. ‘Wij zijn nu het zwaartepunt in Europa, dus misschien wordt Warschau maar beter de nieuwe Europese hoofdstad’, hoor je hen zo zeggen.

Iets in ons zegt dat de Brusselse PS daarop antwoordt dat zelfs dat hen niet kan schelen. En met hen verzameld Brussels links. Zolang er maar geen licht Vlaamsgezinde partij aan de macht komt.