Vandaag 2006: Bye bye Belgium, nep en toch waar

Kort na acht op die woensdagavond onderbreekt de Franstalige Belgische televisiezender RTBF onaangekondigd zijn regulier programma voor een ‘Speciale Nieuwsuitzending’. Een die voor veel opschudding zal zorgen. Dramatisch en goed in scène gezet, wordt gemeld dat Vlaanderen zich onafhankelijk heeft verklaard en dat koning Albert II van België naar het buitenland is gevlucht. Een ‘reporter ter plaatse’ interpreteert geschokt de gedoofde lichten van het koninklijk paleis in Brussel.

Beelden worden getoond van trams die aan de taalgrens rechtsomkeer moeten maken… Het blijkt bedoeld als een grap, ‘om een debat over de toekomst van België aan te zwengelen’. Voor het paleis in Brussel verzamelen zich (écht deze keer) huilerige patriotten met Belgische vlaggen. De reacties langs Franstalige kant schommelen tussen ongeloof en regelrechte paniek en zullen nog dagen aanhouden.

Politicoloog Dave Sinardet ziet dit als een kantelmoment voor de Belgische media: ‘Die dag groeide er een bewustzijn van welke rol media kunnen spelen in het beeld dat er gecreëerd wordt over de andere kant van de taalgrens’. De reportage zorgde voor reflectie bij veel media, al is er fundamenteel niets veranderd. De gebruikte methode – de gefingeerde nieuwsuitzending – wordt ook in het buitenland opgemerkt. Ze stuit hier en elders op fundamentele, ethische kritiek. Aan de Universiteit van Nantes vragen ze zich af ‘la RTBF a t-elle perdu la tête?’ Hebben ze bij de RTBF het hoofd verloren? Op de webstek van de RTBF is de uitzending niet meer te bekijken, maar ze werd wel op DVD uitgebracht.

Sinds de RTBF in 2006 Bye bye Belgium uitzond, is het Franstalige onbegrip voor Vlaanderen toegenomen, schrijft Luckas Vander Taelen. Was dat het gezochte effect?