fbpx


Media

Verwacht het onverwachte?




Wél omdat het voorval ons iets leert over hoe kranten nieuwsconstructies opzetten en exploiteren. En vooral de manier waarop De Standaard ‘het toonaangevende debat in Vlaanderen organiseert. (DS, 28 jan.)

Ze zullen het in alle toonaarden ontkennen, maar het gemakzuchtige mechanisme waarmee De Standaard en De Morgen de ene na de andere (vermeende) strubbeling rond Bart De Wever, de N-VA of van N-VA-sympathieën verdachte personen in Vlaanderen telkens weer routineus tot ontsteking brengen, wijst erop dat ze garen spinnen bij laagdrempelige, polariserende journalistiek.

Het is immers een snelle, goedkope en dus commercieel aanlokkelijke formule die instant aandacht wekt en schreeuwerige stammentwisten ontketent. Hoe platvoerser de aantijgingen en hoe schrijnender de argumentatiekwaliteit, hoe groter doorgaans de ontvlambaarheid, de verspreidingsgraad, de agitatie en de mobilisatie. Meteen ook een aanwijzing dat ‘het werkt’.

Zowel De Morgen als De Standaard hebben zich enthousiast ingeschreven in dat duale, tribale journalistieke register dat vooral gerommel in de onderbuiken wil veroorzaken.

In hun verdedigingsschrift draaiden Bart Sturtewagen en Karel Verhoeven van De Standaard vreemdsoortige pirouettes om de redactionele kunstgreep waarmee zij de T-shirtrel redactioneel construeerden, te verdedigen. ‘Wij – alle kranten en nieuwsmedia – doen het bijna elke dag.’ (DS, 9 feb.).

Beide hoofdredacteurs komen even onverstoorbaar als voorspelbaar tot de slotsom dat ze ‘in gelijke omstandigheden wellicht precies hetzelfde zouden doen.’ Daarmee veegden ze meteen de oproep van ombudsman Tom Naegels ‘om eens heel hard op de rem te gaan staan‘ (DS, 6 feb.) hooghartig van tafel en mag de lezer, ondanks de nieuwe marketingslogan, het verwachte blijven verwachten.

Tweestromenland

Ook de woordkeuze verraadt dat de journalistieke uitdaging er kennelijk in bestaat de evenwichtsoefening te organiseren tussen – wat Sturtewagen en Verhoeven zelf noemen – ‘aanhangers’ en ’tegenstanders’ van De Wever.

Ook Yves Desmet hanteert in De Morgen eenzelfde rivaliserend schema dat ‘fans en sympathisanten’ van De Wever onderscheidt van zij die zich ervan distantiëren (DM, 6 feb.).

In het beste geval worden beide kampen min of meer beurtelings bediend. Niet de kwaliteit van de aangeleverde informatie of opinie, maar de weegschaal vormt daarbij het belangrijkste criterium. En zo komt het dat Etienne Vermeersch (DM,13 feb.) mag reageren, nadat een betaalde columnist de ‘mediageile, extremistische pastoor en oerconservatieve’ filosoof – dixit Fikry El Azzouzi (DM, 12 feb.) – een column lang ongefundeerd heeft staan beledigen. Waarmee de krant de redactie opnieuw haar evenwichtigheid in de opiniëring heeft bewezen.

Contraproductief

Ondertussen rijden beide redacties zich steeds dieper vast in die verstarrende duale logica, en gaan ze achteloos voorbij aan het feit dat lezers niet noodzakelijk bij de ene of de andere ‘obediëntie’ willen worden ingedeeld. Die lezers irriteren zich steeds vaker aan de karikaturale opiniëring en desinformerende gevolgen van deze opgedrongen tweedracht.

Ze vragen afstandelijkheid, steekhoudende nieuwsselecties, alsook feiten en opinies die politieke discours intelligent ontmaskeren. Ze verwachten het onverwachte, niet de eindeloze variaties op steeds weer hetzelfde thema.

Niet alleen komt er sleet op deze gemakzuchtige formule, ze leidt ook steeds nadrukkelijker tot contraproductiviteit. De overdosissen demagogie, de drammerige, militante toon, de vaak tastbare argumentatiearmoede en de onmiskenbare intellectuele oneerlijkheid waarvan de tribale journalistiek is doordesemd, halen bovendien het journalistieke niveau fors naar beneden.

‘De permanente verontwaardiging put ons uit’ noteerde Tom Naegels in zijn nabeschouwing over het T-shirt-non-debat. (DS, 6 feb.) En ook al vertonen De Morgen en De Standaard nog geen symptomen van vermoeidheid, steeds meer mediagebruikers blijken de tribale journalistiek de rug toe te keren. Dat laatste zou alvast hoopgevend moeten stemmen.

Aangeboden door de Vrienden van Doorbraak


steun doorbraak

Dit artikel, cartoon of podcast wordt u aangeboden door de Vrienden van Doorbraak

Door een jaarlijkse of maandelijkse bijdragen financieren de Vrienden van Doorbraak de publicatie van de gratis toegankelijke artikels, podcasts, cartoons of video-uitzendingen op doorbraak.be. Onze vrienden krijgen ook korting in de Doorbraak winkel en exclusieve uitnodigingen.

Hartelijk dank voor uw steun als Vriend van Doorbraak.

Frank Thevissen

Frank Thevissen is doctor in de communicatiewetenschappen en auteur van o.a. 'Het is maar een peiling'.

Dit artikel delen


Als abonnee kan u dit artikel gratis verspreiden via sociale media en doorsturen naar uw vrienden. Zij zullen dit artikel volledig kunnen lezen zonder abonnee te zijn of zonder een (proef)abonnement te nemen. Zij krijgen bij het lezen de vermelding dat dit artikel door u wordt aangeboden. Als u dit via email doorstuurt, wordt het emailadres van uw vriend niet genoteerd in de databank.

Commentaren en reacties


Reageren op een artikel? Graag, maar hou het netjes, blijf bij het onderwerp van het artikel en blijf niet eindeloos reageren.  Dit is geen plaats voor scheldpartijen en eindeloze discussies. Niet meer dan 10 reacties per dag per persoon en niet meer dan 3 per artikel graag.  Kijk vooraf even op onze Spelregels en technische problemen
Reacties - klik hier
Als ingelogde bezoeker kan u hier de reacties lezen en deelnemen aan het debat.
Reacties - klik hier
Als ingelogde bezoeker kan u hier de reacties lezen en deelnemen aan het debat.