Canada wordt almaar meer Europees

Canada is het tweede grootste land ter wereld in oppervlakte, met een bevolking van maar 40 miljoen inwoners. Dit zijn er ongeveer evenveel als in de Amerikaanse staat Californië.

Vandaag wordt de ‘Canada Day’ of ‘La Fête du Canada’ gevierd. Op 1 juli 1867 werd vanuit het Britse wereldrijk van toen het ‘Dominion of Canada’ opgestart, het feitelijke begin van het huidige Canada. Met een bbp van 2,225 miljoen dollar staat Canada op de negende plaats in de wereldrangschikking van meest welvarende landen.

Grote ruzie met de buurman

De Amerikaanse regering heeft vorige week de handelsbesprekingen met Canada stopgezet. Washington DC is niet te spreken over het idee van Ottawa om een digitale dienstentaks in te voeren die vooral de Amerikaanse hightech-bedrijven viseert. Over het jaar 2024 exporteerden de VS voor 349 miljard dollar naar Canada; omgekeerd ging 413 miljard dollar van Canada naar de VS. Canada heeft met andere woorden een positieve handelsbalans met de zuiderbuur. Maar net zoals onder premier Trudeau is de relatie met de Trump-Vance administratie onder eerste minister Carney niet bepaald goed te noemen. Dat blijft wegen op de Canadese economie. Daardoor staat ook de Canadese dollar (1 CAD is 0,62 euro) onder druk.

Anderzijds hebben de Canadezen sinds 2017 wel een vrijhandelsakkoord met de [Europese Unie, én met het Verenigd Koninkrijk. (Dit laatste land heeft wel een handelsakkoord met de Verenigde Staten.) In Canada wordt daarom al volop nagedacht over hoe de link met de Europese Economische Ruimte kan worden versterkt; of via de Europese Unie, of via de Europese Vrijhandelsassociatie EFTA. Vooral deze laatste instelling – een vrijhandelszone in tegenstelling tot de EU die een douane-unie vormt – lijkt aantrekkelijk te zijn voor Ottawa. Maar daarover moeten Zwitserland, Noorwegen, IJsland en Liechtenstein beslissen.

Op de recente EU-Canada top in Brussel werd alvast de samenwerking geïntensifieerd. Gezien de geopolitieke ligging en zijn grote voorraden aan grondstoffen is Canada een meer dan interessante partner voor de Unie. Ook de Vlaamse regering, met zijn economische bevoegdheden, zou trouwens veel meer aandacht mogen besteden aan dit Noord-Amerikaanse land.

Militair

Tijdens die recente gesprekken met de EU heeft Canada ook een veiligheids- en defensiepartnership aangegaan met Brussel. Daardoor kan het land ook betrokken worden bij de voorziene 150 miljard euro voor militaire aankopen binnen het zogenaamde SAFE-programma van de Europese Commissie. Andere landen die een dergelijk akkoord hebben zijn onder andere Noorwegen en het Verenigd Koninkrijk. Een kennelijk aantrekkelijk model, want ook Zwitserland wil daarover onderhandelen.

Daarmee komt Canada almaar dichter bij Europa. En nog opvallend: het defensiebudget is er dit jaar opgetrokken van 1,45% bbp naar 2%. Daarmee komt het land uit op een totaal militair budget van 39 miljard euro. Gezien het feit dat Canada nieuwe duikboten en fregatten wil en bovendien wil verzaken aan de zeventig nog niet geleverde Amerikaanse F-35-gevechtsvliegtuigen, wordt dit land ook een zeer interessante partner voor de nog uit te bouwen Europese defensie-industrie. Vooral de JAS 39 Gripen van het Zweedse Saab staat in poleposition om dit mega contract over te nemen.

Politiek

De liberale  partij van Mark Carney heeft 169 zetels op 343 in het Huis. Daarmee is die partij wel de grootste, maar ze heeft geen parlementaire meerderheid. De 149 Conservatieve zetels weigeren steun en dus komen de 22 zetels van het Bloc Québécois in het vizier om deze minderheidsregering te laten overleven. Maar de toekomst van deze Canadese regering blijft hoe dan ook wankel. Voorlopig overleeft Carney omdat geen enkele oppositiepartij er belang bij heeft om naar nieuwe federale verkiezingen te gaan.

Na de zomer zijn er wel verkiezingen in een aantal provincies. New Foundland and Labrador (onder liberaal bestuur) op 14 oktober en de territoriums Nunavut en Yukon een paar weken later. In beide territoriums is er een unionistisch bestuur. In elk geval wordt dit voor de nieuwe federale regeringsleider de eerste electorale test.

Mark Carney heeft overigens zeer recent een bezoek gebracht aan het Schoonselhof in Antwerpen voor de herdenking van de gesneuvelde Canadese militairen tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Canadese Eerste Minister kan het naar verluidt best vinden met zijn Belgische ambtsgenoot.