Demir durft: van pamperen naar presteren

Eindelijk een minister van Onderwijs die keuzes durft te maken. Want met schipperen, zoals Katholiek Onderwijs Vlaanderen doet, komen we er niet. Goed gedrag, discipline, theorie en kennis maken het Vlaams onderwijs opnieuw groot.

Minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA) is niet van het geduldige type. Dat wringt wel eens, maar haar doortocht op Onderwijs doet een frisse wind waaien. Ze durft kiezen, eerst met een smartphoneverbod op school, nu met gedrag en discipline.

Opletten ajb

Het verschil met Bruno Vanobbergen is groot. De secretaris-generaal van het Katholiek onderwijs wil misschien wel, maar durft niet helemaal. Hij blijft hangen bij enerzijds-anderzijds. Waarschijnlijk omdat zijn schooldirecteurs verdeeld zijn tussen wie kennis, excellentie en goed gedrag wil bevorderen en wie welbevinden en zelfontdekkend leren als leidraad ziet.

Demir spreekt duidelijke taal: scholen moeten ook goed gedrag aanleren. Pleiten voor ‘goed gedrag’ was in onze maatschappij verdacht geworden. Volwassenen plooien zich naar het gedrag van balorige peuters tot pubers. Er worden geen tot weinig grenzen gesteld, niet thuis, niet op school. ‘Ochottekes’, die kinderen hebben het al zo moeilijk.

Gezag zweeft

Toen ik lesgaf, zei een – niet-toevallig oudere – collega ‘als je op 1 september binnenkomt, hangt het gezag in de klas, ofwel neem jij het ofwel nemen zij het’. ‘Zij’ zijn de leerlingen. Veel jonge collega’s hadden dat in hun opleiding nog nooit gehoord.

Er is niets mis met gezag en discipline, integendeel. Gezag, orde en discipline zorgen voor een veilig leerklimaat voor iedereen. Daar winnen vooral de zwaksten bij. Mijn collega gaf praktijk in het derde jaar houtbewerking. Zonder grote incidenten. De leerlingen kenden de grenzen.

Woorden met dt

Zoals discipline werd ook herhaling, ja drillen van kennis een taboe. De dt-regel schuif je niet naar later in de lagere school omdat die te ingewikkeld is. Je leert die vroeg aan en herhaalt die elk jaar. Waarbij je elk jaar de oefeningen wat moeilijker maakt. Grammatica, zinsontleding, complexe breuken, kennis en theorie. Ze doen ertoe als je je kinderen tot mondige, zelfstandig burgers wil scholen.

Het is ook niet zo dat meer eisen van leerlingen en hen aanzetten om boven zichzelf uit te stijgen hen ongelukkig maakt. Professor psychologie Wouter Duyck voerde al onderzoek aan dat uitdaging en succes een grote bron van ‘welbevinden’ zijn op school. Niet de pamperende wanorde en de middelmaat van het zelfontdekkend leren.

In de leefwereld

In de pedagogentheorie klopte het allemaal. Je gaat de leerlingen tegemoet in hun leefwereld en laat hen zelf ontdekken. Dan zijn er geen problemen en iedereen voelt zich goed. Maar zo raken leerlingen opgesloten in hun leefwereld. Alles wat erbuiten valt, boeit niet.

Leerlingen aanspreken in hun leefwereld is een begin, om ze er daarna zo snel mogelijk uit te halen naar de boeiende wereld die ze niet kennen. Naar een hele wereld die ze vanuit hun kennis kunnen ontdekken en verstaan. Willen of niet.

Kennis

Alweer prof. Duyck vertelde hoe die kennis wordt opgeroepen en vergroot elke keer je die gebruikt. Natuurlijk boeit een museum over de oudheid niet als je dat niet in bestaand kenniskader kan onderbrengen. Dan kijk je naar de wereld als iets vreemds. Het zelfontdekkend leren heeft hele generaties vervreemd van onze eigen geschiedenis, cultuur en leefwereld.

Demir maakt de juiste keuze. Goed gedrag, kennis en discipline, die weg moeten we uit. Met inspiratiescholen die uitgenodigd worden om die weg verder te verkennen én ondersteund vanuit het beleid en de wetenschap.

Uniform?

Want een omslag in het onderwijs, daar wordt al te lang over gepalaverd. Gedaan met praten, overleggen, werkgroepen en conferenties. Op naar een veilig klasklimaat gefundeerd op goed gedrag en discipline. Mevrouw de minister, is een schooluniform niet het overwegen waard?