fbpx


Binnenland

Het zwarte gat van Zuhal Demir

Een zwart gat dreigt Vlaamse omgevingsvergunningen op te slokken.


zuhal demir

Het stond natuurlijk in de sterren geschreven dat er beroep zou worden aangetekend tegen de omgevingsvergunning voor de ethaankraker van ‘Project One’, de miljardeninvestering van INEOS in de Antwerpse haven.  Verrassend is daarbij  toch wel dat dit beroep niet alleen wordt aangetekend door actiegroepen en milieuverenigingen, maar ook door een stukje buitenlandse overheid: de Nederlandse provincie Zeeland. De Hollanders hebben gespiekt Er is echter nog meer aan de hand. De provincie tekent beroep aan omdat ze vreest dat er teveel…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Het stond natuurlijk in de sterren geschreven dat er beroep zou worden aangetekend tegen de omgevingsvergunning voor de ethaankraker van ‘Project One’, de miljardeninvestering van INEOS in de Antwerpse haven.  Verrassend is daarbij  toch wel dat dit beroep niet alleen wordt aangetekend door actiegroepen en milieuverenigingen, maar ook door een stukje buitenlandse overheid: de Nederlandse provincie Zeeland.

De Hollanders hebben gespiekt

Er is echter nog meer aan de hand. De provincie tekent beroep aan omdat ze vreest dat er teveel stikstof zou vrijkomen die de nabijgelegen Zeelandse natuurgebieden kan aantasten: ‘Omdat niet is aangetoond dat het project de natuurlijke kenmerken van de desbetreffende gebieden in de provincie Zeeland niet zal aantasten’. Dat lijkt letterlijk overgeschreven uit het weigeringsbesluit dat Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) ondertekende met betrekking tot de gascentrale van Engie in Vilvoorde. Ik citeer twee passages uit het besluit van de minister (Dossiernummer OMV/2020129511, datum ministerieel besluit: 29/10/2021):

‘De voorliggende passende beoordeling biedt derhalve onvoldoende wetenschappelijke zekerheid dat de ammoniakemissies niet zullen leiden tot significante effecten in de habitatrichtlijngebieden.’ (pagina 29)

‘Op grond van het voorliggende dossier kan derhalve niet worden geoordeeld dat het project géén vermijdbare schade in de zin van artikel 16 van het Natuurdecreet zal veroorzaken.’ (pagina 31)

De minister is bevoegd om het beroep dat Zeeland tegen het INEOS-project heeft aangetekend te beoordelen in naam van de voltallige Vlaamse Regering. Het feit dat dit beroep werd aangetekend met exact dezelfde argumentatie als waarmee zij het Engie project in Vilvoorde de grond in boorde brengt Demir natuurlijk in een lastig parket. Tenzij ze natuurlijk totaal geen graten ziet in het torpederen van een project waar haar partijvoorzitter vierkant achterstaat. Bovendien zou een op dergelijke basis gemotiveerd weigeringsbesluit een domino-effect kunnen veroorzaken in de Antwerpse haven en ver daarbuiten. Zoiets krijg je natuurlijk als je het vergunningenbeleid beschouwt als een wapen om een politieke agenda door te drukken.

Bizar interview

Vorige maand gaf de minister op deze website trouwens een merkwaardig kerstinterview ten beste, waarin onder andere gevraagd werd of zij in de vergunning voor de gascentrale te Vilvoorde geen bovengrens kon opnemen waaraan Engie zich dient te houden op het vlak van ammoniakemissies.

Daarop antwoordde Demir dat het Omgevingsvergunningsdecreet het opleggen van een dergelijke voorwaarde niet toelaat ’tenzij de indiener er zelf om verzoekt’. Ik was een beetje verrast toen ik dit las en heb daarom het decreet nog eens goed nagelezen. Een bepaling die het haar onmogelijk zou maken om een dergelijk stikstofplafond op te leggen kon ik echter nergens vinden.

Publieksvraag

Ik ben echter geen jurist. Het zou best kunnen dat de milieujuristen die de minister ongetwijfeld adviseren iets kunnen lezen in dat decreet dat ik niet zie of niet begrijp. Daarom stelde ik op 7 januari een ‘publieksvraag’ aan haar kabinet. De vraag was zeer concreet: welke bepalingen in het decreet maken het de minister onmogelijk om een dergelijke beslissing te nemen? Dat wil zeggen, de vergunning toch te verlenen maar onder strengere voorwaarden?

Tot op de dag van vandaag, woensdag 12 januari om 18 uur heb ik nog geen antwoord ontvangen. Ik mag hieruit al voorzichtig afleiden dat mijn vraag toch niet zo gemakkelijk te beantwoorden valt.

Maar eigenlijk lees ik in het Omgevingsvergunningsdecreet juist het omgekeerde, namelijk dat het dus wél had gekund. Tegen de beslissingen van de Vlaamse Regering , de zogenaamde ‘beslissingen in laatste administratieve aanleg’ kan volgens artikel 105 van het decreet namelijk nog beroep worden aangetekend bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen.

Beroep aantekenen

Dat artikel 105 luidt als volgt:

‘De volgende beslissingen kunnen worden bestreden bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen, vermeld in titel IV, hoofdstuk VIII, van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening:

(…)

2°de beslissing over een verzoek of initiatief tot het opleggen, wijzigen of aanvullen van de voorwaarden in laatste administratieve aanleg;

(…)’

Waarom licht ik punt 2° eruit? Omdat dit duidelijk maakt dat de minister wel degelijk gunstig had kunnen beslissen over het verzoek van Engie om in laatste administratieve aanleg de uitstoot van ammoniak te reduceren van 107 ton naar 40 ton per jaar. De minister betwijfelt of Engie dat wel kan waarmaken. Maar dat is in feite van geen belang: ze kan het gewoon opleggen op verzoek van Engie zelf, en dan heeft Engie er zich aan te houden of de milieu-inspectie doet de centrale weer dicht…

Een uitweg voor beide projecten

Laten we dan even van de veronderstelling uitgaan dat het misschien toch kan of kon? Dat zou een uitweg kunnen betekenen voor beide projecten, ware het niet dat de STEG-centrale in Vilvoorde met een dergelijk stikstofplafond niet al te veel moeite heeft, maar INEOS in Antwerpen wel. Engie heeft een vergunning gevraagd voor de volledige capaciteit, dat wil zeggen voor massastromen of emissies die de centrale zou genereren wanneer ze 365 dagen per jaar zou draaien. Dat moet nu eenmaal zo als je een vergunning aanvraagt.

Alleen weten we dat dit nooit het geval zal zijn. Het is immers een piekcentrale, die enkel in werking treedt wanneer de stroomvoorziening uit duurzame bronnen ontoereikend is. Dat geeft aan Engie dus zeer veel speelruimte om een dergelijk stikstofplafond te ‘verteren’.

Bij INEOS liggen de kaarten natuurlijk totaal anders. Een dergelijk project is enkel rendabel indien het jaar in jaar uit volcontinu kan produceren. INEOS kan niet zomaar uit eigen initiatief aanbieden om minder stikstof uit te stoten.

In feite zijn er dan maar twee mogelijkheden over: ofwel bevestigt de Raad voor Vergunningsbetwistingen de beslissing van Demir, en in dat geval sneuvelen beide projecten. Ofwel vernietigen ze de beslissing van de minister om de vrijwillige stikstofreductie aangeboden door Engie te weigeren, en dan blijft enkel Vilvoorde overeind.

Vallende sterren

Zuhal Demir gaat sinds haar kordate optreden in het dossier van 3M over de tongen als dé rijzende ster aan het firmament van de Vlaamse politiek. Net zoals de spin Sebastiaan kan het sterren echter slecht vergaan. Twee astronomenteams, één in Canada en één in de Verenigde Staten (VS) ontdekten dat enkele decennia geleden een ster werd opgeslokt door een zwart gat.

Het zwarte gat dat Demir te Vilvoorde sloeg in het Vlaamse vergunningenbeleid dreigt nu heel wat omgevingsvergunningen elders in Vlaanderen op te slokken. En het is niet denkbeeldig dat aan het einde van dit proces ook de minister zélf aan de beurt zal zijn.

Erik De Bruyn

Erik De Bruyn (1959) is actief in de Antwerpse sp.a.