fbpx


Ethiek
dierenrechten

Dierenrechten of mensenrechten?




Het Vlaams verbod op ritueel slachten is volgens de advocaat-generaal van het Europees Hof van Justitie in strijd met het Europees recht. Tot grote woede van rechts Vlaanderen. Maar wat is er rechts of conservatief aan de voorrang van dierenrechten op mensenrechten? Tenzij de islam het probleem is en de joden collaterale schade. Dierenrechten Ethiek en recht zijn beide domeinen waar de tijd zorgt voor voortschrijdend inzicht. Dieren worden in onze maatschappij met eerbied behandeld. Anderen gaan verder en spreken…

Plus artikel - gratis maandabonnement

U heeft een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U heeft reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement



Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.







Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder je email adres en je naam en we maken een nieuw wachtwoord (als je een account hebt) of we maken automatisch een account aan.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Het Vlaams verbod op ritueel slachten is volgens de advocaat-generaal van het Europees Hof van Justitie in strijd met het Europees recht. Tot grote woede van rechts Vlaanderen. Maar wat is er rechts of conservatief aan de voorrang van dierenrechten op mensenrechten? Tenzij de islam het probleem is en de joden collaterale schade.

Dierenrechten

Ethiek en recht zijn beide domeinen waar de tijd zorgt voor voortschrijdend inzicht. Dieren worden in onze maatschappij met eerbied behandeld.

Anderen gaan verder en spreken van dierenrechten, zoals er mensenrechten zijn. Dan kom je al snel in de problemen. Een mier of een en vlo is geen aaibare kat of hond, die dan weer geen gekweekt konijn of schaap, laat staan een koe zijn. En dan hebben we het niet over de olifant of de chimpansee. Of ligt u wakker van de rechten van een kwal?

Humane dierenomgang

Trouwens, wie moet er opkomen voor die dierenrechten? Wij mensen. Dan geef je het bepalen van dierenrechten in handen van mensen. Welke mensen? Meestal dierenrechtengroeperingen. Daar is het vaak slalommen tussen groepen die tegen elkaar opbieden in dierenmoraal. Als je die mensen volgt, is een biefstuk eten een misdaad.

Ethisch zijn we het aan onszelf, als mens, verplicht om op een moreel verantwoorde manier met mens en dier om te gaan. Omdat we als mens verantwoordelijk zijn. We dienen als een goede huisvader ons have en goed te beheren. We hebben deze aarde als een rentmeester in pacht en de bedoeling is dat we die beter doorgeven aan de volgende generatie. In de encycliek Laudato Si noemt paus Franciscus de aarde ‘ons gemeenschappelijk huis’. In zijn visie gaan de omgang met elkaar als mens en de omgang met de natuur hand in hand.

Botsende regels

Het gebeurt dat wettelijke rechten van mensen en regels over de omgang met dieren, ook opgesteld door mensen, met elkaar botsen. Waar kies je dan voor? Afgelopen zomer was er de zaak van het katje Lee. Een illegaal geïmporteerde kat, met een potentieel risico op hondsdolheid. Hondsdolheid of rabiës is een dodelijke virale infectie die het centrale zenuwstelsel aantast. België is sinds 2001 vrij van rabiës. Het federaal voedselagentschap FAVV wou, volgens de regels, de kat laten inslapen. Omdat het FAVV het welzijn van de bevolking boven het belang van een kat zet.

Maar het was komkommertijd en pers en politiek sprongen erop. Minister Ben Weyts (N-VA) van Dierenwelzijn liet een overheidsadvocaat procederen tegen een overheidsdienst omdat hij het welzijn van het katje hoger inschatte dan het FAVV dat beoordeelde. Een eigenaardige positie voor wie de staat vertegenwoordigt.

Onverdoofd slachten

Weyts is wel consequent. Ook in het geval van onverdoofd slachten kiest hij voor de dierenrechten. Zijn functie als minister van Dierenwelzijn vult hij in als openbare aanklager in naam van de dieren. Weyts liet na het advies van de advocaat-generaal van het Europees Hof weten dat hij er alles aan zal doen om het verbod op onverdoofd slachten in Vlaanderen te handhaven. Dat mag hij, dat is een politieke keuze. Maar dat zijn partij dierenrechten boven mensenrechten plaatst, begrijp ik niet.

Daarbij liet Weyts zich betrappen op een ronduit beschamende uitspraak voor een minister. Hij mag het oneens zijn met een opinie van een advocaat-generaal, zelfs van een rechter en zelfs van een rechterlijke uitspraak. Maar zijn uitspraak ‘We leven in een democratische rechtstaat, en die woorden staan in de juiste volgorde: de democratie komt eerst’ is toch een probleem.

In een democratische rechtstaat worden wetten getoetst aan andere wetten en afspraken, die in de loop der tijd door de democratisch verkozen politici zijn gemaakt.

EU-bemoeienis

Het Vlaams Belang gaat nog verder. ‘De uitspraak is een zoveelste voorbeeld van EU-overbemoeienis. De EU en het Europees Hof van Justitie moeten bij hun leest blijven. Als het gaat over dierenrechten, slachtvoorschriften, gebruiken en tradities maken wij hier de wet en niemand anders.’

‘Voorschriften rond het humaan omgaan met dieren zijn geen kwestie van religieuze vervolging’, reageert Vlaams parlementslid Els Sterckx (Vlaams Belang). ‘Zij zijn tevens niet onderhandelbaar. Meerdere islamitische geleerden stelden reeds dat halalslacht kan mét verdoving. Maar zelfs moest het niet kunnen, gaan we hier niet rond inbinden. Sikhs kunnen hier ook niet rondlopen met een dolk rond hun middel. Dit is ons land, hier gelden onze wetten en gebruiken.’

Het probleem is natuurlijk dat het Europees Hof net dat toetst: de wetten en gebruiken. Het is ons Grondwettelijk Hof dat aan het Europees Hof een uitspraak heeft gevraagd. Omdat dat wettelijk zo voorzien is.

Botsing van opvattingen

In de kern botsen hier opvattingen van mensen over de omgang met dieren. Meer bepaald de manier waarop die geslacht mogen of moeten worden. Er zijn Joden en moslims, die daarin bepaalde religieuze voorschriften navolgen. De vraag is of we verplicht zijn met die religieuze opvattingen rekening te houden. Mag de overheid religies beperken in hun vrijheid door hen bijvoorbeeld te verbieden om onverdoofd te slachten, of gaat dat te ver? De advocaat-generaal zegt dat de overheid dat niet mag. Omdat de vrijheid van religie in ons democratisch rechtssysteem ‘tevens niet onderhandelbaar’ is. Volgens mij is dat een mooie verworvenheid van onze westerse wereld.

Bij katje Lee moet de volksgezondheid de eerste bekommernis zijn. Kan dat zonder katteneuthanasie? Des te beter. Moet het met? Dan is dat jammer voor dat beestje, maar helaas.

Een meerderheid van de bevolking vindt verdoofd slachten een humanere omgang met dieren dan het onverdoofd slachten. Maar als mensenrechten – in dit geval, vrijheid van religie – voorgaan, dan hebben andere mensen het recht om dat op een andere manier te doen. De wetgever moet dan een kader voorzien waarbij dat onverdoofd slachten met het minst mogelijke dierenleed verloopt.

Pieter Bauwens

Pieter Bauwens is sinds 2010 hoofdredacteur van Doorbraak