Draagmoederschap en de dwaling van De Wever

Het lijkt erop dat de regering-De Wever een wetsontwerp op tafel zal leggen ‘voor een altruïstisch hoogtechnologisch draagvrouwschap waarbij geen genetische band is tussen draagvrouw en kind’. Dat lezen we althans in het regeerakkoord, en wel op pagina 129.

De socialisten, die blijkbaar een bijzonder belang hechten aan de kinderwens van homoparen, hadden erop aangedrongen. Maar ook binnen N-VA en CD&V is er begrip voor de revindicaties van regenbooggezinnen. Alle partijen vinden blijkbaar ook dat draagmoederschap eindelijk eens wettelijk geregeld moest worden in dit land. Ze inspireerden zich op een advies dat het Raadgevend Comité voor Bio-ethiek uitbracht over ‘zwangerschap voor een ander’. De aanbevelingen van dat comité passen perfect in de links-liberale denkpatronen. Dat begint al met het vervangen van de term ‘draagmoederschap’ door ‘draagvrouwschap’. (Ja, echt.)

Inspuiten

Draagmoederschap wordt momenteel gedoogd in België. Wel hebben de contracten die wensouders en draagmoeder afsluiten in dit land geen wettelijke waarde. Enkel via adoptie kunnen wensouders de juridische ouders van een draagmoederkind worden. Dat is ook ongeveer de situatie in Denemarken, Finland en Nederland. Draagmoederschap is verboden in Frankrijk, Spanje, Italië, Portugal, Noorwegen, Zweden, Zwitserland, Duitsland en Oostenrijk. In Groot-Brittannië en Griekenland is de praktijk wel wettelijk toegelaten.

Het nieuwe Belgische regeerakkoord voorziet een contract tussen draagvrouw en wensouders, waarna sperma wordt ingespoten in een eicel die in de baarmoeder van de draagvrouw gebracht wordt. Die vrouw draagt het kind dan negen maanden en staat het bij de geboorte ‘altruistisch’ af.

Ze zullen wel bestaan, die edele of heilige vrouwen die uit pure vriendschap voor nabestaanden een kind dragen en afstaan. Maar voor vreemden? Laat ons niet naïef doen, dat zijn niet de vrouwen die in bijna alle gevallen als draagmoeder voor regenboogkoppels optreden. Dat is wegkijken van de markt waar arme vrouwen uit arme landen kinderen afstaan aan rijke homoparen, en waarbij de tussenpersonen heel veel geld verdienen.

Baarmoeder huren

De vrouwen waarvan de baarmoeder gehuurd wordt, zijn meestal meisjes uit Oekraïne, India, Thailand of Zuid-Amerika. De agentschappen met ‘Rent A Womb’ als zakenmodel schuimen dorpen af, rekruteren arme vrouwen, leggen hun een contract voor en schakelen vaak hun partner in die in geldnood zit. De draagmoeder moet zich ertoe verbinden na de geboorte alle rechten af te staan en geen band met het kind aan te knopen. Haar moedermelk wordt wel nog een tijd afgepompt. Als het kind gehandicapt is, volgt gewoonlijk abortus, of het kind blijft dan bij de draagmoeder. Of wat dacht u?

Wat zo’n moeder doormaakt die negen maanden een kind draagt en het dan afstaat, daarover staat niets in het contract. Wat het kind later doormaakt, als zijn vragen onbeantwoord blijven, daarover staat ook niets in het contract. Maar zeker is dat draagmoederschap ongelooflijk veel leed aan moeders en kinderen berokkent, allemaal om de wensen van weinigen te bevredigen. Die markt blijft buiten het zicht van het regeerakkoord.

Kinderhandel

Het regeerakkoord stipuleert ook: ‘Na controle en bekrachtiging van de overeenkomst door de familierechtbank, verkrijgen de wensouders vanaf de geboorte automatisch alle ouderlijke rechten.’

Het lijkt een eenvoudig juridisch zinnetje, maar hier worden grote bressen geslagen. Ten eerste breekt de zin met een eeuwenoud rechtsbeginsel: ‘Mater semper certa est’, de moeder is altijd zij die het kind baart. Dat wensouders vanaf de geboorte de ouderlijke rechten krijgen, komt erop neer dat belangrijke juridische en antropologische axioma’s over afstamming op de schop gaan.

Maar er stelt zich nog een probleem. De niet-juridische term ‘ouderschap’ (parenté) zaait verwarring met de term ‘afstamming’ (filiation), een belangrijk begrip in het personenrecht. Afstamming is biologisch bepaald. Ouderschap is een kwestie van keuze. Door beide termen te vermengen, slaan regenboogparen een gat in de wetgevingen om ouderschap te claimen.

Dat probleem van ouderschap blijft de grote hindernis voor de handel in draagkinderen. Op een geboortecertificaat staat namelijk doorgaans de naam van de biologische moeder. Maar wensouders die zo’n kind bestellen, willen dat zij zelf als ouders erkend worden. Als zij hun verworven kind op de gemeente willen laten inschrijven, blijkt dat niet te gaan, want het geboortecertificaat vermeldt de moeder.

Het is vanaf dat moment dat de wensouders, om hun aankoop te kunnen regulariseren, ‘kinderrechten’ inroepen. De Europese Commissie, die homoparen verregaand tegemoetkomt, wil daarom een ‘ouderschapscertificaat’ invoeren. Als één land het ouderschap toekent, moeten alle EU-landen dat aanvaarden. De Commissie hoopt op die manier de gevestigde afstammingsregels te omzeilen. En de Belgische regering steekt de Commissie zelfs voorbij en wil die juridische kunstgreep nu al in eigen land toepassen.

Zulke kunstgrepen om een veeleisende randgroep te paaien, gaan vooral één effect hebben: de internationale business in de huur van buiken en de aankoop van kinderen nog winstgevender maken.

‘Altruïstisch draagvrouwschap’

Het regeerakkoord verbiedt ‘draagvrouwschap uit winstbejag in hoofde van de draagvrouw of derden. Dat zou leiden tot financiële vergoedingen die de aan de zwangerschap verbonden redelijke onkosten, zouden overschrijden’.

‘Altruïstische draagvrouwschap’ klinkt mooi en zal waarschijnlijk velen overtuigen dat het om een louter humanitaire situatie gaat. Voor het kind mag immers niet betaald worden. Het zal velen een goed gevoel geven. En zoals we weten, wordt iets dat niet mag ook nooit gedaan.

Een adolescent zal zijn wensouders evenwel niet vragen of ze voor hem voldoende betaald hebben. Hij of zij zal zich wel afvragen wie de moeder was, zal naar die moeder verlangen, en dat gemis zal de jongen of het meisje blijvend dwarszitten. Wat het kind doormaakt, als zijn of haar vragen onbeantwoord blijven, daarover staat niets in de contracten. Die hebben het bijna uitsluitend over de rechten van volwassenen, niet over de rechten van het kind.

De gevallen van zulk altruïsme zijn bovendien, en ik herhaal, extreem zeldzaam. De wereldmarkt van draagkinderen is daarentegen een lucratief zakenmodel. De vraag van rijke wensouders overtreft het aanbod van arme draagmoeders. De prijzen voor draagkinderen gaan tot 100.000 euro of meer. Bovendien: wat belet de contractanten om die prijs in het zwart te verhandelen, of als onkosten voor te stellen? Het regeerakkoord spreekt van redelijke onkosten. Maar wie gaat de internationale markt controleren?

Mensen die moeilijk een kind kunnen krijgen, hebben recht op steun. Maar niet alles wat kan, moet ook mogen. Een ‘recht op kinderen’, dat bestaat niet. Kinderen hebben dan weer wel recht op een vader en een moeder. En als die ontbreken, hebben ze het recht om te weten wie hun biologische ouders zijn.

Draagmoederschap is kinderhandel en een aanslag op de waardigheid van vrouwen. Het is een nieuwe vorm van slavernij, gedreven door zakelijke belangen, aangemoedigd door alternatieve levensstijlen, ondersteund door bio-hightech en getolereerd door juridisch liberalisme.

Hopelijk denkt de premier nog eens na.