De echte oplossing voor de stijgende energiefactuur

De Vlaamse regering pompt 1,56 miljard euro in het elektriciteitsnet, gedeeltelijk om het hachje van netbeheerder Fluvius te redden. De onderliggende problemen, zoals een wildgroei aan intercommunales, bedenkelijke politieke benoemingen en regionale tariefverschillen, worden niet opgelost. Ondertussen blijft de energiefactuur van Vlaamse huishoudens stijgen.

De Vlaamse regering besliste om via haar investeringsvehikel Participatiemaatschappij Vlaanderen (PMV) 1,56 miljard euro te investeren in het elektriciteitsnet, al dan niet rechtstreeks aan netbeheerder Fluvius zelf. Fluvius liet in juni nog weten dat er dringend extra geld nodig was via hogere nettarieven of private investeerders. De Vlaamse regering depanneert nu met Vlaams belastinggeld om een lagere kredietrating voor Fluvius te vermijden. Opmerkelijk: de acht aparte energie-intercommunales of distributienetbeheerders (DNB’s) zitten volledig in handen van de gemeenten.

Postjes

De voorbije maanden hebben de traditionele partijen N-VA, cd&v, Vooruit en Open Vld ook al de postjes in de gepolitiseerde raden van bestuur in deze intercommunales onder elkaar verdeeld. Hier is niets democratisch aan, want het zijn niet de Vlaamse gemeenteraadsleden die hierover beslissen maar de partijhoofdkwartieren van deze traditionele partijen.

Momenteel loopt er een procedure bij de Raad van State tegen deze gang van zaken, waarbij onder andere lokale partijen worden uitgesloten in al deze intercommunales. De fusie van Eandis en Infrax tot een nieuwe Fluviuskoepel was eerder al een gemiste kans doordat de acht aparte energie-intercommunales bleven bestaan. En ook al spreken we vandaag over Fluvius als energiebedrijf , het zwaartepunt van de beslissingsmacht ligt nog steeds in de acht intercommunales. In de raden van bestuur van de Fluviuskoepel en de intercommunales zetelen vandaag nog steeds 135 politici als bestuurder, die hier uiteraard extra financieel voor vergoed worden. Het merendeel van deze politieke bestuurders hebben geen kennis van de energiemarkt.

Eén groot energiebedrijf

Als je de nettarieven van de energiefactuur van de Vlamingen echt wil doen dalen, is er maar één oplossing: de intercommunales fusioneren tot één Vlaams energiebedrijf en eindelijk één nettarief invoeren dat gelijk is voor alle Vlamingen. De enige reden dat een grondige besparing maar niet lukt, is dat politici nu eenmaal nooit de tak afzagen waar ze zelf op zitten.

Vandaag is er zelfs 1,56 miljard euro Vlaams belastinggeld nodig, niet om de energiefacturen te doen dalen, maar om Fluvius te redden. Nochtans had Fluvius de voorbije jaren geen gebrek aan steeds hogere inkomsten via de nettarieven, die de voorbije 18 jaar stegen met maar liefst 130,21 procent. Begin dit jaar gingen de nettarieven onder deze Vlaamse regering zelfs nog omhoog en betalen de Vlaamse gezinnen gemiddeld 120 euro meer, ondanks de beloofde daling.

Onderdelen energiefactuur

De energiefactuur bestaat uit drie delen: de energiekost (52 procent), de nettarieven (28 procent) en btw + heffingen (20 procent). De nettarieven worden aangerekend via de energie-intercommunales en zijn hierdoor verschillend per regio. Deze inkomsten worden gebruikt voor de werking van de intercommunales en investeringen in het elektriciteitsnet. Zelfs de onrechtvaardige verschillen van de nettarieven per regio in de energiefactuur wegwerken, lukt de huidige Vlaamse energieminister niet.

In mijn boek De Vlaamse Ziekte toonde ik al aan hoe de energiefactuur en de drinkwaterfactuur nieuwe aanslagbiljetten werden waarmee de overheden op een verdoken manier de Vlamingen keer op keer extra belastingen laten betalen. Het distributienettarief voor elektriciteit steeg tussen 2007 en 2019 met 137,21 procent in Vlaanderen. In Wallonië en Brussel ging het voor dezelfde periode om ongeveer 50 procent. Sinds 2019 liet de Vlaamse regering deze tarieven één keer dalen met 40 procent, maar sinds begin dit jaar is er opnieuw een stijging van de Vlaamse nettarieven met 33 procent. Samengevat kregen de Vlamingen de voorbije 18 jaar een stijging van 130,21 procent.

Hervorming

Om deze scheefgetrokken nettarieven nog recht te trekken is er een structurele hervorming van de energie-intercommunales nodig. Ook de 1,56 miljard euro Vlaams belastinggeld zal er niet voor zorgen dat die energiefactuur in de toekomst zal dalen, integendeel.  Binnen de kortste keren is er weer nieuw geld voor Fluvius. Enkel een grondige hervorming en afschaffing van al deze intercommunales zal zorgen voor lagere energiefacturen.