Geen pottenkijkers bij intercommunales van Fluvius

We hoorden in 2017 voor het eerst over de Waalse ziekte en de schandalen binnen de intercommunales in Wallonië. Maar ook in Vlaanderen heerste al jarenlang dezelfde graaicultuur en zelfbediening bij de traditionele politieke partijen. Hoe zit dat vandaag?

We zijn nu acht jaar verder. Er is in die tijd niet veel veranderd binnen de meeste intercommunales, maar men doet alles nu wel geniepiger. Zo hanteert men binnen de negen afzonderlijke energie-intercommunales of distributienetbeheerders die onder de Fluviuskoepel vallen sinds kort een nieuwe strategie om kritische pottenkijkers buiten te houden.

De postjes worden er volledig ondemocratisch verdeeld tussen de (traditionele) partijen CD&V, Open Vld, N-VA, Vooruit en Groen. Dat er sinds de voorbije gemeenteraadsverkiezingen in meer dan 30 procent van de 285 gemeenten lokale partijen zonder binding met een nationale partij beleid voeren, wordt daarbij bewust genegeerd.

Politieke bestuurders

Een raad van bestuur van een intercommunale mag volgens de Vlaamse regels bestaan uit maximaal vijftien politieke bestuurders. Volgens die regelgeving en de statuten van elke intercommunale kan een gemeente als aandeelhouder een kandidaat-bestuurder voordragen. Het is dan aan de algemene vergadering, die bestaat uit vertegenwoordigers van alle aangesloten gemeenten, om vijftien kandidaten te kiezen.

Om te vermijden dat de verkeerde kandidaten verkozen zouden geraken, mogen binnen Fluvius evenwel enkel de vijftien kandidaten die voorgedragen worden door de vijf traditionele partijen op de stembrief staan.

Op de recente algemene vergadering van Riobra, een van de intercommunales van Fluvius, waren er namelijk 23 kandidaat-bestuurders correct voorgedragen voor de aangesloten gemeenten. Maar er mocht niet over die 23 kandidaten gestemd worden, enkel over de vijftien ‘vooraf bedisselde’ kandidaten. Zulke toestanden verwacht je in de Doema (het Russische ‘parlement’), maar niet in een democratie als de onze.

Zorgwekkend

Aan het beleid binnen Fluvius is dus niets democratisch. Niet de 285 Vlaamse gemeenten beslissen, wel de partijhoofdkwartieren van de vijf traditionele Wetstraatpartijen die er samen met het management onder een hoedje spelen.

Dat is uiterst zorgwekkend. Een gemeentebestuur beschikt tenminste nog over een gemeentelijke administratie die waakt over de democratische regels en zorgt voor gelijke rechten tussen meerderheid en oppositie. In de intercommunales daarentegen, waar het management die neutrale rol zou moeten vervullen, is het tegendeel waar. Dat management gedraagt zich als een lakei van de politieke Wetstraatpartijen.

Het zijn trouwens hun politieke bestuurders die de riante lonen en het beleid van het management goedkeuren. Als je weet dat de topman van Fluvius op jaarbasis het dubbele verdient van de eerste minister en er zo nog heel wat managers rondlopen, begrijp je dat zij ‘hun politici’ goed verzorgen.

Vlaams Belang en PVDA

Dat systeem werkte lang ook ‘perfect’, want iedereen kreeg om de beurt van zijn of haar partij een betaald postje, met nu en dan een lekker diner, een cadeautje en een bezoekje aan de voetballoge van de intercommunale. Niemand stelde kritische vragen op de algemene vergadering, die vaak maar tien minuten duurde.

Partijen zoals Vlaams Belang en PVDA kon men al die tijd buiten houden bij de intercommunales, omdat ze lokaal niet of amper aan de bak kwamen. Maar het is pas sinds de sterke opmars van de lokale partijen in de Vlaamse gemeenten dat er meer en meer kritische stemmen te horen zijn over het beleid binnen al die intercommunales.

Zolang de energiefactuur voor de Vlamingen net door dat beleid blijft stijgen, zou elke lokale politicus uiterst kritisch moeten zijn. Maar dat men nu zelfs de statuten negeert en elke democratische regel aan hun laars lapt om pottenkijkers met een kritische stem buiten te houden, is een brug te ver. Met het kleine Glabbeek gaan we dapper de strijd aan tegen die ondemocratische wanpraktijken en trekken we naar de Raad van State als het nodig is.

De oplossing

De eerdere fusie van de Eandiskoepel en Infraxkoepel tot een nieuwe Fluviuskoepel was al een gemiste kans doordat de aparte energie-intercommunales bleven bestaan.

En ook al spreken we vandaag over Fluvius als energiebedrijf dat de elektriciteit naar het stopcontact van de Vlaamse huiskamers brengt, toch ligt het zwaartepunt van de beslissingsmacht nog altijd bij de negen aparte intercommunales: Fluvius Antwerpen, Fluvius Limburg, Fluvius West, Fluvius Kempen, Fluvius Imewo, Fluvius Midden-Vlaanderen, Fluvius Zenne-Dijle, Riobra en Fluvius Halle-Vilvoorde.

In de raden van bestuur van de Fluviuskoepel en de 9 aparte intercommunales zetelen vandaag nog altijd 150 politici als bestuurder. Zogezegd om ervoor te zorgen dat in elke huiskamer in Vlaanderen de lamp blijft branden. Het aantal politici die hiervoor een extra financiële vergoeding krijgen ligt niet alleen absurd hoog, het merendeel van hen heeft ook geen enkele kennis over de energiemarkt.

De oplossing is nochtans eenvoudig: we moeten zo snel mogelijk al de intercommunales binnen de Fluviuskoepel opdoeken en evolueren naar één energiebedrijf in Vlaanderen. Een energiebedrijf dat geleid wordt door een bekwame raad van bestuur waarin mensen met expertise zetelen. Door komaf te maken met politieke bestuurders die van toeten noch blazen weten, komt er zo eindelijk ook een gezonde controle op het management.