Uitblijven hervorming energie-intercommunales leidt tot stijgende nettarieven

Deze maand worden de nieuwe algemene vergaderingen van de acht aparte energie-intercommunales of distributienetbeheerders (DNB’s) door alle nieuwe Vlaamse gemeenteraden aangeduid. En de voorbije weken en maanden hebben de traditionele partijen ook al de postjes in de gepolitiseerde raden van bestuur in deze intercommunales onder elkaar verdeeld.

Hier is niets democratisch aan, want vergis u niet, het zijn niet de Vlaamse gemeenteraadsleden die hierover beslissen, maar alleen de partijhoofdkwartieren van N-VA, CD&V, Open Vld, Vooruit en Groen.

Fluvius

De eerdere fusie van de Eandis-koepel en Infrax-koepel tot een nieuwe Fluvius-koepel was eerder al een gemiste kans doordat de aparte energie-intercommunales bleven bestaan. En ook al spreken we vandaag over Fluvius als energiebedrijf dat onze elektriciteit tot in het stopcontact van de Vlaamse huiskamers brengt, toch ligt het zwaartepunt van de beslissingsmacht nog altijd in de acht aparte energie-intercommunales: Fluvius Antwerpen, Fluvius Limburg, Fluvius West, Fluvius Kempen, Fluvius Imewo, Fluvius Midden-Vlaanderen, Fluvius Zenne-Dijle en Fluvius Halle-Vilvoorde.

In de raden van bestuur van de Fluvius-koepel en de acht aparte intercommunales zetelen vandaag nog altijd 135 politici als bestuurder. Zogenaamd om ervoor te zorgen dat de lamp blijft branden in elke huiskamer in Vlaanderen. Het aantal politici dat hiervoor een extra financiële vergoeding krijgt, is niet alleen absurd hoog, maar het merendeel van al deze politieke bestuurders hebben geen enkele kennis van de energiemarkt.

Tak

Dat deze acht intercommunales niet écht gefusioneerd worden tot één Vlaams energiebedrijf is een gemiste kans. Na de gemeenteraadsverkiezingen in oktober 2024 had de nieuwe Vlaamse minister van Energie Melissa Depraetere (Vooruit) nochtans de kans om structurele hervormingen bij de energie-intercommunales door te voeren. Maar nu de nieuwe raden van bestuur van deze intercommunales weldra weer aantreden, zal alweer een legislatuur van zes jaar lang niets fundamenteel hervormd of bespaard worden.

De enige reden dat een grondige besparing binnen deze intercommunales maar niet lukt, is dat politici nu eenmaal nooit de tak afzagen waarop ze zelf zitten. En het feit dat de minister dit belangrijk momentum na de gemeenteraadsverkiezingen niet benut heeft om de energie-intercommunales structureel te hervormen, toont overduidelijk nu al aan dat haar beloofde hervorming van de energiefactuur niets zal voorstellen.

Toeteren

Tijdens de zomer zat de nieuwe Vlaamse energieminister nog trots te toeteren dat zij de energiefacturen van de Vlamingen socialer zou maken en hen goedkopere elektriciteit zou geven. U kent nog wel het reclameriedeltje dat met Vooruit de koopkracht ging stijgen. Maar enkele weken geleden kon diezelfde minister met het schaamrood op haar wangen de forse stijging van de nettarieven met een derde in 2025 aankondigen.

Concreet: vanaf dit jaar betalen de Vlaamse gezinnen gemiddeld 120 euro meer nettarieven aan de energie-intercommunales! De energiefactuur bestaat namelijk uit drie delen: de energiekost (52 procent), de nettarieven (28 procent) en btw + heffingen (20 procent). De nettarieven worden aangerekend via de acht aparte energie-intercommunales en zijn hierdoor verschillend per regio. Deze inkomsten worden gebruikt voor de werking van de intercommunales en investeringen in het elektriciteitsnet. Zelfs de onrechtvaardige verschillen van de nettarieven per regio in de energiefactuur wegwerken, lukt ook deze nieuwe Vlaamse energieminister alweer niet.

Vlaamse nettarieven

In mijn boek De Vlaamse Ziekte: het web van de intercommunales toonde ik eerder al aan hoe de energiefactuur en de drinkwaterfactuur nieuwe aanslagbiljetten zijn waarmee de overheden op een verdoken manier de Vlamingen keer op keer extra belastingen laten betalen. Het distributienettarief voor elektriciteit ging tussen 2007 en 2019 met 137,21 procent de hoogte in voor Vlaamse gezinnen, terwijl dit in Wallonië in dezelfde periode maar met 59,73 procent steeg en in Brussel met slechts 48,29 procent.

Sinds 2019 liet de Vlaamse regering deze tarieven één keer dalen met 40 procent, maar sinds begin dit jaar is er opnieuw een stijging van de Vlaamse nettarieven met 33 procent. Samengevat kregen de Vlamingen de voorbije 18 jaar een stijging van maar liefst 130,21 procent.

Om deze scheefgetrokken nettarieven nog recht te trekken is er een structurele hervorming van de energie-intercommunales nodig. Maar dit zal deze Vlaamse energieminister alvast niet lukken met gratis frigo’s en begeleiding door renovatiecoaches uit te delen aan haar kiezersdoelgroep. Ik voorspel nu al dat we met dit zoveelste visieloos beleid in 2029 een nog duurdere energiefactuur zullen hebben.