Meloni maakt van Italië het nieuwe Duitsland

Herinnert u zich de campagne en de verkiezing van Giorgia Meloni in 2022? Ze werd unaniem gewantrouwd en geminacht toen ze premier werd van Italië. Intussen manoeuvreerde ze zich naar het centrum van de macht in de EU. Wie haar afkeurend en lacherig bekeek, stuurt haar nu uit om de plooien met Trump glad te strijken.

Terwijl Donald Trump met handelstarieven de wereldhandel op zijn kop zet, blijft het stil in Parijs en Berlijn. Zelfs in Brussel roert niemand zich. De EU-ambtenaren van de Europese Commissie, die anders zo graag op het voorplan staan, duwen Giorgia Meloni naar voren om de brokken te lijmen met de Verenigde Staten. Meloni, de vrouw die Italië een prominente rol geeft in de Europese Unie en de wereld.

Neofascistische populiste

Toen Meloni de verkiezingen won, waren de commentaren vrij eensluidend. ‘Ze zou de eerste vrouwelijke premier van Italië worden, maar ook de eerste uiterst rechtse premier sinds het einde van het fascistische bewind van dictator Benito Mussolini.’ Zo klonk het op VRTNWS op 26 september 2022 in een portret van Meloni. Lees: de fascisten zijn terug.

Meloni was een neofasciste, een extreemrechtse populiste. De ‘Italiaanse Orbán’ was voorbestemd om een Europese paria te worden. Meloni vinkte alle alarmvakjes van de progressieve opiniemakers en journalisten af. Ze was tegen het recht op abortus, tegen euthanasie, het homohuwelijk, de genderneutraliteit, massamigratie en kritisch voor de islam en een centralistische Europese Unie. Daarenboven had ze ook nog foute ‘extreemrechtse’ vrienden in Europa.

Poetin-vrienden

Een filmpje waarop ze als 19-jarige het regime van Mussolini vergoelijkte, deed de rest. Een veel recenter filmpje — uit 2022 — gericht aan de internationale pers waarin ze het fascisme, nazisme en communisme radicaal afwijst, vond men uiteraard ongeloofwaardig. Om het allemaal nog erger te maken, ging ze, om een Italiaanse regering te vormen, in zee met vrienden van Vladimir Poetin die nóg rechtser en nóg fouter waren.

Maar de regering-Meloni behoort intussen tot de langstzittende Italiaanse kabinetten sinds 1945. Ze is een stabiele uitzondering in een land waar kabinetten vaak snel vallen. Meloni heeft zich ontpopt tot een verstandige realpoliticus, in eigen land, Europees en internationaal. Ze bleek sluwer dan de bleke progressieve kliek vermoedde.

Slimmer dan Orbán

Sinds haar premierschap heeft Meloni haar discours getransformeerd. Haar eurosceptische, nationalistische toon veranderde in een meer institutionele en pragmatische benadering. Haar overtuiging blijft, maar ze pakt het handig aan. Ze legt minder nadruk op confrontatie met de EU en focust meer op samenwerking. If you can’t beat them… join them. Wat goed is voor Italië zal ze steunen als goed voor de EU.

In tegenstelling tot Viktor Orbán in Hongarije heeft ze Italië in het westerse kamp gehouden in het conflict met Rusland, met consistente steun voor Oekraïne. Maar haar uitspraken over ‘oorlogsmoeheid’ en diplomatieke oplossingen wijzen op een groeiende nadruk op realisme en vrede. Haar voorstellen, zoals het NAVO-alternatief om Oekraïne te beschermen als niet-lid, en haar bemiddelende rol tussen de Verenigde Staten en Europa tonen hoe ze relevantie zoekt en vindt. Daarbij slaagt Meloni erin haar ideologische wortels te balanceren met Italië’s internationale verplichtingen en economische belangen

Mama Meloni

Meloni is erin geslaagd om handig te manoeuvreren op het internationale toneel. Een van de gevolgen daarvan is dat ze de positie van Italië in de EU en NAVO verstevigt. Vergeet niet dat Italië industriële en ook militair-industriële belangen heeft. Tegelijk slaagt ze erin haar coalitie en kiezersbasis tevreden te houden.

Het lachen is haar tegenstanders vergaan. Langzaam en systematisch heeft Meloni haar gezag en macht vergroot. Ze schuift op naar het machtscentrum van Europa. En nu heeft de EU-elite, die haar in 2022 nog als neofasciste uitspuwde, haar nodig om Trump tot rede te brengen. Hij komt naar Europa, op háár vraag. Meloni zal niet nalaten daarbij Rome internationaal in de kijker te zetten.

En dan is ze nog vermetel genoeg om Trump ‘Make the West Great Again’ in het gezicht te slingeren, en dat Rusland de aanstoker is van de oorlog in Oekraïne. Wie doet het haar na? Meloni is de nieuwe Merkel. Maar één in Italiaanse schoenen.