Vandaag 1920: massale opkomst voor begrafenis Vlaams martelaar Herman van den Reeck

Op het Kielkerkhof in Antwerpen volgen vele duizenden de begrafenis van Herman van den Reeck, Vlaams-nationaal student. Nauwelijks 19 jaar bezwijkt hij aan de schotwonde die hij daags voordien opliep op de door het Antwerpse, franskiljonse stadsbestuur verboden Guldensporenviering. Tijdens zijn studies aan het Koninklijk Atheneum van Antwerpen stapt hij mee op in activistische initiatieven van onder meer Firmin Mortier en Lode Craeybeckx. Zo realiseert hij nog tijdens de oorlog, als drukker-uitgever, de nieuwe start van De Goedendag, overkoepelend blad voor de atheneumstudenten.

Hij is niet alleen een Vlaams-nationalist, maar evenzeer een antiburgerlijke en sociaal voelende rebel. In de typologie van de Conservatieve Revolutie (Armin Mohler) is hij een karakteristieke nationaal-revolutionair. Volgens de beschikbare bronnen heeft hij zich tijdens de Antwerpse Guldensporenviering van 1920 als een haantje-de-voorste gedragen. Een politieman schiet hem neer. Laattijdige medische verzorging en het afnemen van een politieverhoor van de zwaargewonde Van den Reeck veroorzaken mee zijn dood.

De reactie op Van den Reecks overlijden is enorm. Zijn begrafenis groeit uit tot een massale manifestatie van Vlaamse eendracht over alle partijen heen. Tot op heden blijft Van den Reeck een geliefde referentie voor Vlaamsgezinden van diverse strekkingen. Al in 1922 wordt een grafmonument onthuld. In 1928 wordt in Antwerpen de Volksuniversiteit Herman Van den Reeck opgericht. In 1930, tien jaar na zijn dood, wordt in zijn geboorteplaats Borgerhout (Antwerpen) een straat naar hem genoemd.

Herman Sommen, door zijn ouders niet toevallig naar de neergeschoten student genoemd, sticht in 1960 het Aktiekomitee Herman Van den Reeck om de herinnering in leven te houden. Op de herdenking van 10 juli 1960 spreekt de Antwerpse burgemeester Lode Craeybeckx. Het graf van Herman Van den Reeck krijgt in 1966 op de begraafplaats Schoonselhof een ereplaats naast Hendrik Conscience. Bij de 75ste verjaardag van Van den Reecks overlijden wordt in 1995 een herdenking georganiseerd in de Antwerpse Bourlaschouwburg.

Doorbraak gaf Jan Huijbrechts’ prachtige biografie uit: Herman van den Reeck, Heraut van een nieuw mensdom in Vlaanderen’ Biografie van een Sturm & Drang-generatie.