Wat we zelf doen, doen we duurder

Het Vlaamse bestuursniveau is geen reclame voor zelfbestuur. De Vlaamse regering zit vast in een zelf opgebouwde logica die buiten de Belgische politieke constructie niet standhoudt. Zotte kosten voor zotte ideeën zijn het gevolg.

Deze week bracht Het Laatste Nieuws het verhaal van het Waarderingsplatform Zorg en Welzijn, de ‘tripadvisor voor de zorg’. Een website die de Vlaamse regering heeft ontwikkeld waarop gebruikers (bewoners, familieleden of cliënten) ervaringen kunnen delen via scores en inhoudelijke feedback over woonzorgcentra, kinderopvang, jeugdhulp en instellingen voor mensen met een beperking.

Een jaar later

Het Waarderingsplatform werd gelanceerd in april 2024 en iets meer dan een jaar later offline gehaald. Na parlementaire vragen van Freija Van den Driessche (Vlaams Belang) weten we dat dit de Vlaamse belastingbetaler 3,3 miljoen euro heeft gekost, waarvan 1,5 miljoen naar consultants van KPMG ging. Op één jaar trok de website slechts 900 bezoekers. Een strak begroot project zeg maar. Enkel HLN berichtte over de verspilling.

Leuke ideetjes

De Vlaamse regering verzamelt dergelijke leuke ideetjes. Van een kook- en wandelapp of een waarderingsplatform voor de zorg tot koelkastcheques. Vergeet de subsidie voor wolfwerende hekkens en steun bij de aankoop van een elektrische auto niet. Het zijn de prestigeprojecten van deze generatie politici. Uiteraard allemaal voor de gezondheid, veiligheid en het welzijn der Vlamingen.

Blijkbaar is er niemand in de enorme Vlaamse administratie of op de kabinetten die eens iets zegt over kerntaken. Neen: de politieke evenwichten moeten gerespecteerd worden en Vlaanderen moet overtuigen met subsidies.

Je kan natuurlijk zeggen dat die tientallen tot honderd miljoenen het verschil niet maken op een Vlaamse begroting van 66 miljard euro. Maar de Vlaamse regering geeft dit jaar wel 6 miljard euro meer uit dan het inkomsten heeft.

In het Doorbraak Magazine (dat vers in de winkel ligt) laten we enkele financiële experts met een fijne kam door die Vlaamse begroting gaan. Ze realiseren vrij makkelijk 6 miljard euro besparingen zonder dat het echt pijn doet. Zelfs de hoofdeconoom van Voka vindt dat de Vlaamse overheid te veel subsidies geeft aan bedrijven.

Wel bevoegd, niet verantwoordelijk

Wie is verantwoordelijk? KPMG heeft de factuur gestuurd en is ongetwijfeld niet verantwoordelijk voor de flop. De Vlaamse regering (die zoiets als regering beslist) is ondertussen vervangen. Wie roep je dan ter verantwoording?

Uiteindelijk komt elk debat neer op de bevoegdheidsverdeling in dit land. Die onlogische en ingewikkelde bevoegdheidsverdeling is inefficiënt en dat heeft een prijs. Daarnaast zijn de deelstaten een soort loket: het geld dat ze krijgen, delen ze uit. Maar hun beleid heeft zelden een impact op hoeveel ze ontvangen. Geen recept voor een efficiënte overheid.

Het Belgische systeem zorgt voor een pervers effect. De Vlaamse overheid vertikt het om een begroting in evenwicht te maken. Waarom zouden ze? Daarmee helpen ze het Belgische federale niveau en nemen ze de druk van de ketel op de andere deelstaten, die er slechter aan toe zijn, om hun begroting op orde te krijgen.

Maar als de N-VA op het federale niveau de begroting op orde wil zetten voor de welvaart van de Vlaming, dan is het niet meer dan logisch dat men ook op Vlaams niveau orde op zaken stelt en een einde maakt aan dure folliekes die niets met de kerntaken van de overheid te maken hebben. Wat we zelf doen, moeten we beter doen.