De geboorte van de eerste IJzertoren

De aanslepende Vlaams-onvriendelijke wantoestanden in de loopgraven hadden tijdens de Eerste Wereldoorlog geboorte gegeven aan een politiek geïnspireerde Vlaamsgezinde beweging, de Frontbeweging. Het kenteken van de Frontbeweging was het zogenaamde Heldenhuldezerkje dat in augustus 1916 werd ontworpen op basis van een tekening van Joe English. De Vlaamse grafzerken met het opschrift AVV–VVK – Alles Voor Vlaanderen, Vlaanderen Voor Kristus – werd vele malen het mikpunt van Vlaams-hatend vandalisme. Vanaf 1924 werden de heldenhuldezerkjes bijeengebracht op een aangekochte weide te Kaaskerke.

Het aanhoudend vernietigen van de heldenhuldezerkjes, onder andere in 1925, deed bij het comité ‘Bedevaarten naar de graven aan de IJzer’ de idee ontspruiten om een groot grafmonument voor de Vlaamse frontsoldaat op te richten; men kan een klein zerkje vernietigen, maar toch geen heuse toren?

Het ontwerp van de eerste IJzertoren was van de hand van de architecten Robert en Frans van Averbeke. Ze lieten zich leiden door het ontwerp van Joe English. Vanaf mei 1928 verrees een enorme heldenhuldezerk te Diksmuide. Op 7 juli 1928 legde Cyriel Verschaeve de eerste steen. Het initieel ontwerp van 32 meter werd uiteindelijk verhoogd tot 52 meter. Tijdens de elfde IJzerbedevaart van 24 augustus 1930 werd de IJzertoren plechtig ingehuldigd.

Foto: (c) Reporters