fbpx


Binnenland

Lentesymposium: mediakritiek ligt zwaar op de maag




Het Lentesymposium, met als drijvende organiserende kracht prof. Datawetenschappen en AI Tijl De Bie (UGent), ging donderdag zijn tweede en laatste dag in. Onze interesse ging vooral uit naar het rondetafelgesprek over de rol van de media tijdens de coronacrisis.   Het Wintermanifest formuleerde namelijk een aantal punten van kritiek aan het adres van de media. Een gebrek aan kritische zin, eenzijdige berichtgeving en het spelen van de spreekbuis van de overheid en een beperkte groep van wetenschappers zijn de…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Het Lentesymposium, met als drijvende organiserende kracht prof. Datawetenschappen en AI Tijl De Bie (UGent), ging donderdag zijn tweede en laatste dag in. Onze interesse ging vooral uit naar het rondetafelgesprek over de rol van de media tijdens de coronacrisis.

 

Het Wintermanifest formuleerde namelijk een aantal punten van kritiek aan het adres van de media. Een gebrek aan kritische zin, eenzijdige berichtgeving en het spelen van de spreekbuis van de overheid en een beperkte groep van wetenschappers zijn de belangrijkste. Die punten kwamen ook op het Lentesymposium aan bod. Die kritiek kan duidelijk niet iedereen smaken.

 

Ombudsman VRT wuift kritiek lacherig weg

Op de eerste zitdag mocht Tim Pauwels, ombudsman van de VRT, al zijn zeg komen doen. Hij wuifde de kritiek als zou de media zich gedragen hebben als ‘regimepers’ ietwat lacherig doch kordaat weg. Het verwijt als zou de nadruk te veel hebben gelegen op het virologische aspect van de crisis weerlegde hij met een boutade. ‘Wanneer je een lek hebt, bel je een loodgieter en geen bakker.’

 

Los van het feit of virologen de loodgieters zijn in geval van pandemie, blijft dan nog steeds de kritiek overeind dat het telkens hetzelfde beperkte groepje experten was dat het publiek voorgeschoteld kreeg. Een groep gelijkgestemde experten, die zich verzamelden in de Whatsapp-groep ‘De Wilde Zalmen’ met als hoofdzalm Marc Van Ranst. Dezelfde Marc Van Ranst die op 22 januari 2019 in een lezing voor het gerenommeerde Chatham House fijntjes uit de doeken deed hoe hij tijdens een eerdere pandemie de media opvrijde, manipuleerde en er voor zorgde dat enkel zijn narratief aan bod kwam. Die presentatie is op alle nieuwsredacties bekend, ook die van de VRT.

 

Chatham House en Mediamanipulatie

Maar hoe kijkt Pauwels aan tegen iemand die duidelijk te kennen geeft dat hij de media wil manipuleren, maar toch onbeperkt en exclusief aan het woord gelaten wordt? Een beetje journalist zou met die wetenschap in het achterhoofd toch op zoek gaan naar andere stemmen?

 

WM

Tim Pauwels lacht mediastrategie van Van Ranst weg.

‘Eerst en vooral ben ik niet de woordvoerder van Marc Van Ranst’, begint Pauwels. ‘Marc Van Ranst gaf een ironische speech voor Chatham House. Wat Van Ranst zegt, is net hetzelfde als wat elke mediaconsultant zou vertellen. Dat zijn geen geheimen en daar is niets bijzonders aan. Hij pocht daar hoe hij erin geslaagd is om de media te manipuleren.’

 

Middelmatige mediaconsultant

Vanuit het publiek kwam daarop de vraag of Pauwels dan geen probleem zag in die houding en die uitspraken. ‘Neen’, stelt Pauwels, ‘daar zie ik geen probleem. Wat Van Ranst zegt is gewoon wat elke middelmatige mediaconsultant zou zeggen.’

 

Er is wel een probleem

Dat er wel degelijk een probleem is met de modus operandi van de Van Ransten van deze wereld, bleek donderdag uit het rondetafelgesprek waar Jeroen Bossaert, onderzoeksjournalist voor Het Laatste Nieuws, het volgende liet optekenen. ‘De redacties zijn de laatste jaren verzwakt. De positie van de journalist tegenover de leidinggevende is daardoor ook verzwakt. Sommige journalisten gaan daar tegenin, maar velen doen dat niet.’

 

‘Door de mediaconcentratie heeft een journalist die ergens “de moeilijke heeft uitgehangen” nog maar weinig opties om elders terecht te kunnen. Daar komt bij dat door de digitalisering de deadlines alsmaar strakker zijn. Wanneer je om elf uur een opdracht krijgt en je om 17 uur kopij moet opleveren heb je weinig tijd om je in te lezen, zeker als het gaat over een onderwerp waar je niet vertrouwd mee bent. Dan bel je de eerste de beste. En diegene die altijd opneemt, is Marc Van Ranst.’

 

De klaagzang van Pol Deltour

Pol Deltour, nationaal secretaris van de journalistenbond VVJ-AVBB, krijgt de kritiek uit het Wintermanifest maar moeilijk verteerd. Ook de kritiek van politicoloog Stefaan Walgrave (UAntwerpen), die in een studie over de berichtgeving (periode januari-oktober 2020) in de avondjournaals op VTM en VRT stelde: ‘Er was één dominante invalshoek, en de regering domineerde het nieuws als nooit tevoren’, zo schreef Walgrave in zijn eindconclusie.

Protestbewegingen

Deltour vindt de kritiek niet fair, te scherp en stelt vooral een gebrek aan nuance vast. Hij verdedigt de media door aan te halen dat er nooit zoveel werd bericht over protestbewegingen. Dat dit pas gebeurde toen de massamedia er niet meer omheen konden, negeert hij. Over het cancelen van gezondheidseconoom Lieven Annemans zegt hij dat Annemans toch veel in de media is opgedoken. Hier gaat hij compleet voorbij aan de manier waarop de gezondheidseconoom – voorheen een internationaal gewaardeerd wetenschapper – werd afgeschilderd.

Deltour tilt nog het zwaarst aan de gevolgen van mediakritiek. Volgens hem is toenemend geweld tegenover journalisten rechtstreeks te wijten aan het wantrouwen tegenover de pers dat gevoed wordt door de kritiek zoals die wordt geformuleerd in het Wintermanifest en de studie van Walgrave. Dat geweld – zowel verbaal als fysiek – zou tijdens de coronacrisis zijn toegenomen. ‘In die mate’, stelt Deltour, ‘dat sommige journalisten hun stukken over corona niet meer met de eigen naam durven ondertekenen…

Wie het hele symposium wil volgen, kan de video’s hier bekijken.

Winny Matheeussen

Enige tijd geleden geboren, in de herfst. Momenteel levend.