Unia in Gent: inclusie met de knuppel

Stel: u runt een horecazaak en zoekt een enthousiaste zaalmedewerker. Of u bent voor uw groothandel in bouwmaterialen op zoek naar een magazijnier die de klanten wegwijs maakt in de jungle van isolatiematerialen, betonijzers en gevelstenen.

U ontvangt vervolgens, als reactie op uw vacature, onder meer een sollicitatie van iemand die volledig doof is. Waarop u dan – niet geheel onlogisch – beslist om de man of vrouw in kwestie niet uit te nodigen voor een gesprek. Vanuit de redenering dat de jobvereisten het onmogelijk maken om voor die specifieke functies iemand met een zware auditieve beperking aan te werven.

Unia

Welnu, in Gent kan u dat als werkgever op een ingebrekestelling door het advocatenkantoor van Walter Van Steenbrugge komen te staan. Op vraag van Unia, het federale overheidsinstituut dat discriminatie bestrijdt. Minstens negentig Gentse bedrijven kregen de voorbije dagen effectief zo’n ingebrekestelling in de bus. Ze hadden immers niet of negatief geantwoord op fictieve sollicitatiebrieven van mensen die ofwel een ‘allochtone naam’ hadden ofwel aangaven enkel open te staan voor een gesprek in een prikkelarme ruimte en in aanwezigheid van een doventolk.

Sterker nog, Unia kreeg de namen van die bedrijven doorgespeeld van het links-liberale Gentse stadsbestuur, dat twee jaar geleden zélf al het initiatief nam voor praktijktesten om discriminatie op de arbeidsmarkt op te sporen.

Aparte strategie

Dat discriminatie op de werkvloer bestreden moet worden, daarover zal iedereen het eens zijn. Of praktijktests – die overigens ook in het Gentse bestuursakkoord zijn opgenomen – daarvoor het beste middel zijn, is een ander paar mouwen. Zo’n praktijktest die bestaat uit een reactie op welgeteld één specifieke vacature blijft immers een wankele momentopname.

Een bedrijf dat dan, mogelijk op basis van puur praktische overwegingen, beslist om een sollicitant niet uit te nodigen meteen wegzetten als ‘discriminerend’ is veel te kort door de bocht. Nog veel opmerkelijker is dat Unia – toch dé overheidsinstelling die rond discriminatie werkt – blijkbaar geen weet heeft van diepgravend onderzoek van onder meer arbeidseconoom Stijn Baert rond discriminatie op de arbeidsmarkt.

Daaruit blijkt immers dat discriminatie op basis van leeftijd of uiterlijk minstens even problematisch is als discriminatie op basis van etniciteit. Maar zie, Unia vond het blijkbaar niet nodig om in dit geval ook naar mogelijke andere vormen van discriminatie te peilen bij de betrokken Gentse bedrijven. We zouden haast gaan denken dat er wel gefocust werd op raciale discriminatie omdat die nu eenmaal ook sneller wordt opgepikt door de media.

Stadsbestuur

Last but not least rijzen er ook vragen rond de rol van het Gentse stadsbestuur. Dat zit intussen bijzonder verveeld met de zaak en geeft aan dat het echt niet de bedoeling was om de geviseerde bedrijven ook juridisch in gebreke te stellen. Volgens de bevoegde schepen Bram Van Braeckevelt (Groen) deed Unia dat zelfs op eigen initiatief.

Ook dat is best een merkwaardige uitleg: mag van politici die praktijktesten inschrijven in hun beleidsplan niet worden verwacht dat ze vooraf nadenken over de praktische uitvoering én de gevolgen daarvan?

Wat was dan wel de bedoeling van het stadsbestuur toen het de namen van die bedrijven doorspeelde aan Unia? En hoe rijmt de Gentse meerderheid die aanpak met haar eigen bestuursakkoord, waarin ze zich voorneemt ‘een ondernemersvriendelijk beleid op basis van vertrouwen uit te rollen’?

Het vertrouwen van het bedrijfsleven winnen door negentig bedrijven uit je eigen stad aan de publieke schandpaal te nagelen, het lijkt ons een ietwat aparte strategie.