Vandaag 1814: koning Willem I herstelt het Nederlands als landstaal in Vlaanderen

Nog voor de Franse nederlaag in de Slag bij Waterloo (18 juni 1815) herstelt koning Willem I van de Verenigde Nederlanden het Nederlands als landstaal in Vlaanderen door zijn koninklijk besluit van 1 oktober 1814. Hoewel pas sinds 1 augustus 1814 in functie voor het voorlopig bestuur van de Zuidelijke Nederlanden gaat Willem I onmiddellijk aan de slag om het Nederlands te herstellen op alle niveaus van het bestuur en de administratie van onze gewesten. Na meer dan twintig jaar Franse bezetting (circa 1792-1793 en 1795-1815) was het Nederlands nagenoeg verdwenen uit ons onderwijs, het gerecht en het bestuur.

Het herstel van het Nederlands als officiële taal wordt principieel onmiddellijk beslist, maar behoedzaam en stapsgewijs aangepakt. De wet van 1819 stelt de officiële eentaligheid in Vlaanderen in het vooruitzicht vanaf 1823. In 1822 worden daar ook de arrondissementen Brussel en Leuven aan toegevoegd.

De vernederlandsing van het lager onderwijs in Vlaanderen wordt zeer snel doorgevoerd. In het middelbare onderwijs komt de volledige vernederlandsing pas in de jaren 1828-1829 tot stand. Niet onlogisch, want pas toen hadden voldoende leerlingen hun volledig lager onderwijs in het Nederlands genoten. Het Frans als vak wordt wel behouden in het middelbaar, maar afgeschaft in het lager onderwijs. Hoewel deze reorganisatie ook voor Brussel geldt, wordt zij daar in praktijk nauwelijks uitgevoerd door de systematische tegenwerking van de meeste Brusselse schoolbesturen.

Na de Belgische afsplitsing van 1830 wordt zowat alles ongedaan gemaakt wat koning Willem I op taalgebied heeft gerealiseerd. Maar men ken wel stellen dat het aan hem te danken is dat het Nederlands in Vlaanderen heeft overleefd. En ‘zijn beleid inzake de nationale taal maakt hem bijzonder relevant voor de latere Vlaamse beweging’ (Frank Judo).