Vandaag 1829: August Beernaert geboren, Vlaams staatsman en laatste Belgische premier geboren in het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden

In Oostende wordt op 26 juli 1829 August Beernaert geboren, Vlaams katholiek staatsman en mensenrechtenactivist. Nobelprijs voor de Vrede 1909. Hij is de laatste Belgische premier die geboren is tijdens het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (1815-1830).

Na middelbaar onderwijs in de huiskring behaalt hij in 1850 als 21-jarige aan de KULeuven met de grootste onderscheiding het doctoraat in de rechten. Hij studeert verder in Parijs, Bonn en Heidelberg en vestigt zich in 1853 als advocaat in Brussel. Hij maakt carrière binnen de katholieke partij en wordt in 1873 minister van Openbare Werken.

Van 1884 tot 1894 is Beernaert premier en minister van Financiën. Tijdens die tien jaar wordt, vooral door zijn toedoen, de eerste sociale wetgeving en het algemeen meervoudig stemrecht voor mannen ingevoerd. Beernaert wil dat meteen ook aan de vrouwen toekennen, maar krijgt daarvoor onvoldoende parlementaire steun. Van 1874 tot zijn dood is Beernaert volksvertegenwoordiger en van 1895 tot 1900 voorzitter van de Kamer.

Vanaf 1896 is Beernaert actief in de Interparlementaire Unie, waar hij zich bijzonder voor de vrede inzet. Hij vertegenwoordigde België op de Haagse Vredesconferenties van 1899 en 1907 en spande zich in zijn laatste levensjaren rusteloos in voor de eenmaking van het internationaal recht en voor de beperking van de bewapening. Daarom werd hem in 1909 de Nobelprijs voor de vrede toegekend.

Beernaert veroordeelt principieel de miskenning van het Nederlands in België vanaf 1830. Hij noemt die een ‘schreeuwende onrechtvaardigheid’ en acht de verfranste leidende standen in Vlaanderen daarvoor verantwoordelijk. Toch begrijpt Beernaert niet altijd de gegrondheid van de Vlaamse grieven en wordt hij vooral gemotiveerd door de zorg om het voortbestaan van België, gebaseerd op rechtvaardigheid en wederzijds begrip tussen Walen en Vlamingen. Regelmatig oefent hij druk uit ten gunste van de toepassing van de taalwetten of drukt symbolische gelijkheidsmaatregelen door zoals het tweetalig maken van bankbiljetten, munten en postzegels.

Als Edward Coremans in 1903-1904, na eerdere pogingen, in de Kamer opnieuw het voorstel indient om de wet van 1883 op het taalgebruik in het middelbaar onderwijs ook tot het katholiek onderwijs uit te breiden, wijst Beernaert dit samen met Charles Woeste af. Ook de vernederlandsing van de Gentse universiteit wordt door hetzelfde tweetal weggewuifd.

In 1905 lanceert de Brusselse schrijver Eugène Baie (1874-1964) met succes de idee van een Entente Hollando-Belge. Beernaert wordt de Belgische voorzitter van de daaruit ontstane ‘Nederlandsch-Belgische Commissie ter bestudering van de economische vraagstukken, rakende de belangen van beide landen’. In die commissie zitten ‘toevallig’ geen Vlaamsgezinden.

Pas na Vlaams protest en na aandringen van de Nederlandse voorman van het Algemeen-Nederlands Verbond (ANV), Hermanus Kiewiet de Jonge, worden enkele flaminganten opgenomen. Begin november 1907 zit Beernaert de eerste bijeenkomst van die Nederlands-Belgische Commissie voor en verwijst in zijn openingsrede naar de oude, verenigde Nederlanden.

Beernaert overlijdt in 1912 in Luzern (Zwitserland) tijdens een bijeenkomst van de Interparlementaire Unie.