fbpx

Henk Jurgens

De Nederlandse publicist Henk Jurgens (1942) is politicoloog (UvA). Hij schrijft regelmatig in Doorbraak over Nederland en de Nederlandse politiek.

De geschiedenis van Vrij Nederland

In de zestiger jaren brak de oorlog uit, de oorlog tegen het establishment. Het Nederlandse weekblad Vrij Nederland deed er verslag van, week in week uit. Het was de tijd van ‘goed’ tegen ‘fout’. En VN was ‘goed’, het establishment ‘fout’. Het had allemaal met de oorlog te maken. Het eerste nummer van Vrij Nederland verscheen al op 31 augustus 1940. De verjaardag van koningin Wilhelmina, die in Engeland in ballingschap zat. Het verscheen illegaal want Nederland was bezet en met Duitsers wilde niet iedereen van doen hebben.

Jan Terlouw, een progressieve liberaal

Al in januari 1967 werd Jan Terlouw lid van D’66. ‘Mensen serieus nemen en verantwoordelijkheid geven om zelf keuzes te maken: deze “emancipatie van de burger” sprak Terlouw erg aan,’ schrijft Joep Boerboom in zijn Jan Terlouw: Jeugdboekenheld op het Binnenhof. Terlouw sloot zich aan bij de nieuwe partij die een verdere democratisering van de samenleving voorstond, die op een pragmatische manier politiek wilde bedrijven en die zich richtte op vrouwenemancipatie en milieubescherming. Enthousiast stortte hij zich op de gemeentepolitiek in zijn stad Utrecht.

Dromers met een visie

50 jaar geleden werd in Nederland de links-liberale partij Democraten ’66 opgericht. Henk Jurgens blikt terug in een drieluik.

Hoe de (Nederlandse) politiek echt werkt

‘Nederland was eeuwenlang een consensusland, maar lijkt hard op weg een conflictmaatschappij te worden,’ schrijft NRC-journalist Tom-Jan Meeus in zijn nieuwe boek. ‘Bijna alle nieuwe politieke energie bevindt zich nu op rechts, waar de belangstelling voor overleg en inschikken nooit groot was.’ ‘Gevolg is de groei van wat ik de minipolitiek noem. Politiek als product van doelgroependenken. Het heeft als effect dat de politiek is overgegaan op de schijntransparantie van de reclame. Politici die zichzelf in een mal gieten om opgemerkt te worden.’

Nederland in bezettingstijd

Het begon die dinsdag ‘s ochtends vroeg bij het openbaar vervoer. In de tramremises van de Havenstraat en de Lekstraat weigerden bestuurders uit de rijden. Het tramverkeer kwam volledig tot stilstand en vele fabrieken en bedrijven gingen plat uit protest tegen het wegvoeren van 427 Joodse Amsterdammers door de Duitse bezetter. Al gauw werd de staking overgenomen. Ook in Utrecht, Hilversum, Zaandam, Haarlem en in andere plaatsen werd het werk neergelegd.

Paul Wouters: Nederland-België. Met die buren heb je geen vrienden meer nodig

‘Het grootste misverstand tussen Vlamingen en Nederlanders is dat ze denken dat ze dezelfde taal spreken. In werkelijkheid zijn er aanzienlijke verschillen in woordkeus en grammatica,’ schrijft Paul Wouters in zijn boek Nederland-België. Met die buren heb je geen vrienden meer nodig. Dit komt ‘omdat zij een andere levensvorm vertegenwoordigen. Zij hebben als het ware een andere publieke training gevolgd om deel te kunnen hebben aan de Belgische respectievelijk Nederlandse manier van leven.’

Srebrenica revisited

Tijdens de val van Srebrenica was Joris Voorhoeve in Nederland minister van Defensie. Aan de hand van zijn aantekeningen die hij toen dagelijks maakte, heeft hij in zijn nieuwe boek Veilige Gebieden de gebeurtenissen die leidden tot de val van Srebrenica minutieus beschreven.

De Puinhopen van rechts

Bram Moscowitz, ooit een bekende advocaat die met pek en veren uit de advocatuur werd gezet, heeft nieuw emplooi gevonden. Hij is de leider van VNL, Voor Nederland. VNL is een rechtse politieke partij opgericht door Bontes en Van Klaveren. Beide heren zijn na een ruzie met Wilders uit diens PVV-fractie in de Tweede Kamer gestapt. Uiteraard behielden ze hun Kamerzetel. Toen Moscowitz, die niet in de Kamer zit, hun leider werd stapte Bontes weer uit de VNL en begon voor zichzelf.

Genoeg is genoeg

Voor sommigen is de Nederlandse politiek een aarden weg in de regen: modderig en daar kun je mee gooien.