Vandaag 1899: Felix Hoffman patenteert aspirine

De Duitse chemicus Felix Hoffman (1868-1946) wordt geboren in een gezin van tien kinderen in Ludwigsburg (Baden-Württemberg). Hij gaat daar naar school, maakt zijn middelbare studies niet af, maar werkt drie jaar als leerling-apotheker. Hij voltooit zijn opleiding in apotheken in Genève, Hamburg en het Franse Neuville. In 1889 schrijft hij zich in voor scheikunde aan de universiteit van München, waar hij ook doctoreert. Op 1 april 1894 treedt hij bij Bayer in dienst als chemicus. Hij is dan 26.

Op 6 maart 1899 krijgt Hoffmann het patent op de pijnstiller ‘aspirine’, op basis van acetylsalicylzuur. Hoffmann test aspirine uitgebreid bij dieren. Een jaar lang wordt de nieuwe verbinding als pijnstiller toegediend in een ziekenhuis in Halle an der Saale (Sachsen-Anhalt). Alle proefpersonen zijn enthousiast: de nieuwe stof werkt sneller en blijkt niet alleen pijnstillend, maar ook koortswerend. In 1899 komt de aspirine in poedervorm op de markt, vanaf 1900 in tabletten. Het wereldverbruik wordt vandaag de dag op vijftigduizend ton of ongeveer honderd miljard tabletten per jaar geschat.

Felix Hoffmann overlijdt in 1946 in Zwitserland, teruggetrokken en zonder nakomelingen.

Sinds 1990 is aspirine bezig aan een spectaculaire tweede carrière. Een minidosis acetylsalicylzuur (30 milligram) is intussen ook een geaccepteerd middel om fatale bloedvatverstoppingen in het hart en de hersenen te voorkomen. Recent Amerikaanse onderzoek heeft aangetoond dat men op deze eenvoudige manier de kans op een hartinfarct of op een beroerte flink kan doen dalen.

Nog elk jaar verschijnen zowat tweeduizend publicaties en honderd studies over de werking van de hoofdpijntablet. Pas in 1971 kon de Britse biochemicus en farmacoloog Sir John Vane (1927-2004) precies bepalen hoe de werking van het aspirientje op het menselijk lichaam in elkaar zit. Hij kreeg er in 1982 de Nobelprijs Geneeskunde voor.