fbpx


Binnenland, Communautair
Het was een G704 als we eerlijk mogen zijn

Rondas over Vivaldi’s kleuterspaan: de burgerpanels




Beste Luisteraar, Ik wil het met u hebben over het kleuterspaan van Vivaldi, namelijk de ‘burgerpanels’. Staat alles wat de Vivaldiregering doet en zegt of nalaat en verzwijgt in het teken van corona? Geenszins! Alles wat deze regering doet, zegt, nalaat en verzwijgt over corona staat in het teken van de verkiezingen van 2024. Ask the boy! Die ‘club van elf miljoen’ die corona zou verslaan was bedoeld als een club van elf miljoen belgicisten die België zouden redden, niet…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Beste Luisteraar,

Ik wil het met u hebben over het kleuterspaan van Vivaldi, namelijk de ‘burgerpanels’.
Staat alles wat de Vivaldiregering doet en zegt of nalaat en verzwijgt in het teken van corona? Geenszins! Alles wat deze regering doet, zegt, nalaat en verzwijgt over corona staat in het teken van de verkiezingen van 2024.

Ask the boy!

Die ‘club van elf miljoen’ die corona zou verslaan was bedoeld als een club van elf miljoen belgicisten die België zouden redden, niet van corona, maar van de Vlaamse separatisten die in 2024 gruwelijk zullen winnen, dat staat als een paal boven water. Maar, dat ziet zelfs een positivo als Alexander De Croo in: zo’n tricolore campagne volstaat natuurlijk niet. Weet je wat? Laten we er het volk bij betrekken. Ask the boy! zei Baden Powell; vraag het aan de burger! zei Alexander de PIP. Met ordinaire verkiezingen waar slechts 10%-partijtjes uit voortkomen, horen we de échte stem van de kiezer niet. We leven tenslotte in een ‘dictatuur van verkiezingen’ waar telkens de verkeerde partijen winnen. Daarom gaan we die negentiende-eeuwse vorm van democratie vervangen door panels met uitgelote burgers, of, zoals men het ook noemt, de ouderwetse representatieve democratie vervangen door een deliberatieve, overleggende democratie.

Krakelingen

Het is zelfs hoog tijd want al voor de coronacrisis was nogmaals aangetoond dat het Belgische ‘model’ niet meer werkt. Twee keer 500 en meer dagen regeringsloosheid, zo kon het niet meer verder. Het gekrakeel moet stoppen, dat krakelde niet alleen Gwendolyn Rutten, maar het verzamelde krantencommentariaat. Waarmee men bedoelde dat de Belgische structuur eens en voor altijd een definitieve vorm moest krijgen, allez, toch voor twintig jaar. En daarmee bedoelde men dan weer dat de Vlamingen en de flaminganten er zich ‘een gedacht moesten van maken’ (Johan Vande Lanotte) en dat ze de Baert-doctrine moesten opgeven (Bart Sturtewagen).[1] Kortom, met die hoge nood bedoelen Vlaamse en andere belgicisten dat het federalisme te ver is doorgeslagen. Herfederaliseren dus, en ze denken dat een burgerbevraging het terrein zal effenen om nu eindelijk van de Vlaamse separatistische ambities verlost te geraken.

Die mensen hebben twee problemen. Het eerste is dat men met man en macht probeert om het Vlaamse regeringsniveau verantwoordelijk te stellen voor de miskleunen in de omgang met de pandemie. Jammer voor hen zijn de flaters en stommiteiten in dezen, van giftige mondmaskers tot vertraging in vaccinatie bijna allemaal op het zogenaamd efficiëntere federale niveau te situeren. Hun tweede probleem bestaat in de waanzinnige versnippering van bevoegdheden van de zesde staatshervorming, waarvoor de CD&V-genieën Beke, Dalle en Verheirstraeten verantwoordelijk zijn. Homogene bevoegdheden zijn de enige oplossing, en dat zijn nu eenmaal geen Belgisch-homogene bevoegdheden, dat geven zelfs verstokte belgicisten toe. Het moet dus confederalistisch, niks aan te doen. Meer zelfs: de beste strategie zou zijn, alles bij het oude te laten tot de Franstalige en Vlaamse belgicisten zich bij een klaar en leesbaar confederalisme neerleggen. Ze hebben immers geld nodig: de Franstaligen voor hun land Wallonië en voor het Brusselse stadsstaatje, de Vlaamse belgicisten voor het overleven van hun partijtjes.

De Rebellers

Maar ondertussen zitten we dus nog met een Belgisch-voluntaristische regering die het nu eens aan de burger zal vragen. En daar komt de denktank Re-Bel op het toneel.

Re-Bel is als naam goed gevonden. Ze zijn ‘rebels’ omdat ze ‘re-belge’ zijn, omdat ze willen rebelgiseren. In hun naamkeuze zijn ze dus eerlijk geweest, ze komen ervoor uit. De trekkers en boegbeelden van de groep zijn filosoof Philippe van Parijs en econoom Paul de Grauwe, allebei verstandige, sympathieke en eerlijke, zij het misleide mensen die de staat België willen herstichten. Dat blijkt uit hun onderwerpskeuzes en de oplossingen die ze voorstaan: die gaan nooit ofte nimmer in de richting van meer Vlaanderen, altijd naar minder. Herfederaliseren, federale kieskring, vier gewesten, Brussels separatisme: alles wat de Vlaamse meerderheid in deze staat kan minoriseren wordt academisch en wetenschappelijk onderbouwd. Voor het overige zijn ze neutraal.

Maar nu wijden ze op maandag 1 maart een virtuele ‘webinar’ (een seminar op het web) aan de risico’s die de geplande burgerbevraging loopt. Ze zijn bang voor een fiasco. Dus gaan ze in publico nadenken over hoe de valkuilen te vermijden die nu eenmaal inherent zijn aan zo’n burgerforum. De neutraliteit wordt gewaarborgd door de moderatoren Béatrice Delvaux, chef opinie van Le Soir, en Karel Verhoeven, hoofdredacteur van De Standaard. De federale ministers van institutionele hervorming en van democratische vernieuwing David Clarinval en Annelies Verlinden trappen het spel af, en er wordt aandacht besteed aan de Franse Conférences citoyennes en de Nederlandse Klimaattafels.

Collectieve Franstalige onwil

In De Standaard van vrijdag 26 maart wijzen Van Parijs en De Grauwe op enkele valkuilen. In Frankrijk en Nederland hebben ze bijvoorbeeld dat taalprobleem niet dat in België de burgers verhindert naar elkaar te luisteren. Dat is immers de fundamentele uitdaging van onze democratie, schrijven ze. Ik persoonlijk denk dat ze dit te eng zien. Het gaat weliswaar over de collectieve Franstalige onwil om het Nederlands ernstig te nemen, maar het gaat ook over meer. Was het maar slechts een linguïstisch probleem, want het echte taalprobleem tussen Frans- en Nederlandstaligen gaat over het begrippeninstrumentarium waarmee en waarin over politiek wordt nagedacht. Het is hier dat zich de Belgische geesten scheiden. Dat beseffen De Grauwe en Van Parijs ook wel. De politiek-filosofische tweedeling in België is zo diep en fundamenteel dat er eigenlijk niet te praten valt, dat ziet elke observator elke dag aan de verschillende interpretaties die achteraf aan akkoorden worden gegeven.

Een tweede gevaar ziet het tweetal in de populistische voorstellen die meestal het resultaat zijn van burgerpanels. Daar komt inderdaad van alles uit, vergelijk het met lezersbrieven in kranten of op websteks, genre ‘afschaffing van het profitariaat’. Daar stellen ze een filter voor die me toch doet opkijken. Die filter moet namelijk, ik citeer, ‘voorstellen selecteren die de discussie bevorderen’ of die ‘gerijpt zijn na een voorafgaande discussie over de moeilijkheden die ze oproepen’. Dit wijst naar positieve voorstellen, voorstellen die de eenheid bevorderen en die de bevolking niet verdelen maar de samenhorigheid bevorderen, en dat kunnen geen voorstellen zijn richting Vlaamse autonomie. En de voorstellen moeten ook mogelijk zijn. Nu, het moeilijkst te realiseren voorstel, het onmogelijkste aller onmogelijkheden is en blijft natuurlijk het confederalisme. Daartoe worden die burgerpanels trouwens niet opgericht, en die mogelijkheid staat zeker niet in de statuten van Re-Bel. Met andere woorden: de uitkomst van zulke panels staat vast. Ze worden gemanipuleerd en dat kan ook niet anders. De selectie van op voorhand vastgestelde onderwerpen, de sturing in de vraagstelling, de onmogelijkheid om uit een groot aantal teksten ook maar een coherent programma te distilleren: dit alles verwijst deze vorm van deliberatieve democratie naar de prullenbak.

Hij is daar weer

Daarom verbaast het me ten zeerste om onder de hoofding How to proceed in Belgium (tijdens het Re-bel webinar op maandag 1 maart) de naam David Van Reybrouck te zien opduiken. Naast zijn naam staat ‘historian, initiator of the G1000 initiative’. Want zijn G1000-project ligt al in de prullenbak sinds 2011, het jaar van de mislukking ervan. Voor nadere uitleg omtrent dit fiasco (waarvoor Van Parijs en De Grauwe merkwaardig genoeg waarschuwen) verwijs ik naar mijn artikel ‘De G1000 en het democratisch verdriet van België’.[2]

De G1000 zou het democratisch deficit van de representatieve democratie centraal op de politieke agenda plaatsen. Tenminste dat was de ambitie, want dat heeft de G1000 op haar bijeenkomst te Brussel in november 2011 juist niet gedaan. Geen enkele vraagstelling op de dag met de 704 deelnemers ging over democratie. Er werd niet gediscussieerd over de uitschakeling van het parlement in de Belgische en Europese democratie. Daarenboven wilde de G1000 haar eigen deliberatieve positie niet ter discussie stellen. Ze ging ook voorbij aan het prangendste probleem in de Belgische democratie, namelijk of er een Vlaamse publieke ruimte bestaat. En al helemaal niet ging het over de vraag of het wel correct is om als antwoord op dit een eeuw oude probleem aan de representatiemodaliteiten te morrelen in de hoop dat het probleem op die manier minder saillant zou worden.

Een kleuterspaan is een rammelaar

Mij staat het beeld voor ogen van 704 mensen die aan tafeltjes van tien aan het discussiëren zijn over waarover ze nu eens zouden willen discussiëren, terwijl daarbuiten en ondertussen de marktgedreven democratie zijn gang gaat, zonder inspraak, zonder participatie, zonder delegatie, zonder vertegenwoordiging en vooral zonder democratie.

Aan het fiasco van de G1000, die nooit een vervolg of besluit heeft gekregen, valt te zien hoe deze deliberatieve democratie veroordeeld is om een verzuip- en versmoordemocratie te worden. Bij ons dus vooral een speeltje geweest van een persoon, David Van Reybrouck, die heel goed wist hoe hij zich hiermee in de markt kon zetten. Hij speelde met de rammelaar van de deliberatie die geacht wordt de echte volksvertegenwoordiging te vervangen. Ik hoop maar dat dit kleuterspaan geen explosief speelgoed zal blijken te zijn.

[1] Over de Baert-doctrine, zie ook Woorden van de Foor dd. 02/01/2021
[2] In Jean-Pierre Rondas, Een kwestie van bestaan. Vlaanderen in de wereld, Doorbraak 2020, p. 90-96.

 

Luister ook naar onze andere podcasts


[ARForms id=103]

Jean-Pierre Rondas

De auteur is voorzitter van Stem in 't Kapittel vzw, de uitgever van Doorbraak