Henk Jurgens

De Nederlandse publicist Henk Jurgens (1942) is politicoloog (UvA). Hij schrijft regelmatig in Doorbraak over Nederland en de Nederlandse politiek.

In het land van de eeuwige zomer

Els Snick vertaalde een aantal van Roth’s reportages en impressies uit Frankrijk en maakte er een mooi boekje van. Verhaaltjes om te proeven, even van te genieten, weg te leggen en dan toch maar weer ter hand te nemen. Els Snick vertaalde zijn reportages in prachtig Nederlands.

Dada in België

Een aantal tijdens de Eerste Wereldoorlog in het Zwitserse Zürich aangespoelde kunstenaars verenigden zich rond het cabaret Voltaire tot dada. Al gauw werd ‘Dada’ een geuzennaam voor allerlei groepjes schrijvers en kunstenaars die de beeldende kunst en de literatuur radicaal wilden vernieuwen. In Brussel werd Clément Pansaers gegrepen door dada. Hij was in 1917 door de Duitse schrijver Carl Sternheim als huisleraar voor zijn kinderen aangesteld. Sternheim woonde sinds 1912 in de villa Clairecolline te Terhulpen.

De Europese Spagaat

‘De klokken van Rome luidden op volle kracht, de geboorte van een nieuw Europa begroetend,’ zei Paul Henri Spaak over de ondertekening van het Verdrag van Rome op 25 maart 1957. ‘Mijn emotie, mijn vreugde, mijn hoop vermengden zich. Ik sprak een lyrische rede uit.’ Nu, zestig jaar later is ‘Europa’ volop in discussie. En terecht. Om de zoveel tijd hoort de wijze waarop wij onze maatschappij georganiseerd hebben ter discussie te staan. Is dit nog het land waarin wij willen leven? Is dit nog het Europa waarin wij willen leven?

Toneelwetten voor politici

De Nederlander Boris van der Ham is zowel acteur als politicus. Hij is opgeleid aan de toneelacademie in Maastricht en zat van 2002 tot en met 2012 voor D66 in de Tweede Kamer. In een charmant boekje heeft hij een aantal toneelwetten beschreven die ook voor de politiek gelden.

De populistische revolutie

Hans Wansink, journalist bij de Volkskrant, heeft er een boek over geschreven. ‘De centrale boodschap van elke populistische beweging luidt: “De politiek is van ons, het soevereine volk heeft het recht op directe zeggenschap over het beleid. Maar we worden van de macht uitgesloten door corrupte politici en een niet-representatieve elite die onze belangen verraadt, onze opvattingen negeert en ons met minachting bejegent.”

Staat van Nederland

‘De Nederlandse apocalyps is nakende, een polderarmageddon onvermijdelijk,’ schrijft de winnaar van de P.C. Hooftprijs 2017 Bas Heijne in zijn boekje Staat van Nederland. ‘Hier zijn Nederlanders, individuen, groepen en bewegingen die veranderingen opeisen, in naam van gelijkheid. En daar zijn groepen en bewegingen die het gevoel hebben dat hen iets wezenlijks wordt afgenomen, dat hun zorgen over het hoofd worden gezien en die hun gevoel van eigenwaarde bedreigd zien. Het gaat om onderliggende politieke tegenstellingen die je nu overal in de wereld almaar groter ziet worden.

De keuze van D66

Nederland heeft op dit ogenblik 81 politieke partijen die zich allen aan een kansje gaan wagen bij de komende Tweede Kamerverkiezingen. Globaal zijn ze in drie categorieën in te delen: traditionele ideologische partijen; one-issue partijen zoals 55+ en de Partij voor de Dieren; populistische partijen waaronder PVV en extreem vele splinters. Om een zetel in de Tweede Kamer te bemachtigen moet een partij de kiesdeler halen. De kiesdeler is het totaal aantal uitgebrachte stemmen gedeeld door 150, het aantal zetels in de Kamer.

Vooruitgang

Niet alleen minkukels proberen de wereld een ernstige crisis aan te praten, ook de media doen daar lustig aan mee. In een verfrissende bui van zelfreflectie heeft de redactie van het Duitse televisieprogramma ARD-Monitorin haar uitzending van afgelopen 19 januari de talkshows van ARD en ZDF kritisch bekeken. In 2016 zond de Duitse publieke omroep 141 talkshows uit. In 40 uitzendingen kwam de vluchtelingen- en integratieproblematiek aan de orde, in 21 het rechtspopulisme en in 15 de islam en de terreur. In totaal werd 24% van de zendtijd aan een van deze drie onderwerpen besteed.

Duitsland op het spoor

In de herfst van 2015, tussen het Wir schaffen das van Angela Merkel en de aanrandingen tijdens de Silvesternacht in Keulen, reisde Els Snick door Duitsland, in de voetsporen van haar geliefde schrijver Joseph Roth. Nee, niet in zijn voetsporen maar met Roth als haar inspiratiebron ging Snick op reis langs hotelkamers en steden die Roth tijdens zijn reizen in de twintiger en dertiger jaren beschreef. Gaandeweg kwam ze zichzelf en haar eigen geschiedenis tegen en vooral die van haar familie. De lezer mag met haar mee op haar zoektocht.